SKLERTEK texnalogiyasi boyicha I-0760 markali polietilen ishlab chiqarishda (qo`shimchalar ) tayyorlash bo`limining loyihasi ( i\ch quvvati 125000 t\y)
Ushbu ishda polietilen ishlab chiqarishning umumiy jixozlari va moddiy balans hisobi keltirilgan bo'lib, unda har bir jixozning xususiyatlari, foydalaniladigan xom-ashyo, texnologik jarayon, xavfsizlik qoidalari va iqtisodiy samaradorlik xususida atroflicha yoritilgan. Kitobda polietilen ishlab chiqarishning SKLERTEK texnologiyasi asosida amalga oshirilishi, jarayonning texnik-texnologik, iqtisodiy va ekologik jixatlari tahlil qilingan. Xususan, polietilen olish texnologiyasining turli usullari, ularning kimyoviy-fizikaviy xususiyatlari, ishlab chiqarish jarayonini nazorat qilish va avtomatlashtirish tizimlari, materiallar balansi, mexanik va issiqlik hisoblar, xom-ashyo va materiallarni tayyorlash, shuningdek, mehnatni muhofaza qilish, fuqaro muhofazasi va atrof-muhitni muhofaza qilish kabi masalalar batafsil yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Polietilen ishlab chiqarish texnologiyasi: SKLERTEK texnologiyasi asosida polietilen ishlab chiqarish jarayonining umumiy tavsifi, kimyoviy-fizikaviy xususiyatlari, ishlatiladigan xom-ashyo, reagentlar, texnologik rejimlar, apparatlar, tizimlar va ularning ishlash prinsipi haqida batafsil ma'lumot berilgan.
- Moddiy balans va xom-ashyo hisobi: Polietilen ishlab chiqarish uchun sarflanadigan xom-ashyo (etilen, buten-1) va boshqa materiallarning miqdoriy hisobi, qayta ishlanishi va yo'qotilishi bo'yicha batafsil ma'lumotlar keltirilgan. Shuningdek, buten-1 ishlab chiqarish, polietilen granulalarini saralash, ekstruderdan chiqayotgan siklogeksanni ajratish va boshqa jarayonlarda material balanslari keltirilgan.
- Mexanik va issiqlik hisoblar: Ekstruderning mexanik hisoblariga chervyakning mustaxkamlikka va egiluvchanlikka moyilligi, aylantirish kuchlanishi hisobi kiritilgan. Issiqlik balansini hisoblashdan maqsad, tanlangan jihozdagi issiqlik almashinish yuzasini yoki isitkichlarining quvvatini aniqlash uchun issiqlik balansi hisobi tuzilgan.
- Ishlab chiqarish jarayonlarini nazorat qilish va avtomatlashtirish: Ishlab chiqarish jarayonlarini nazorat qilish va avtomatlashtirish tizimining asosiy negizlari, avtomatik nazorat, rostlash va boshqarish tizimlari, ularning funksional sxemalari va MATLAB dasturi yordamida modelini tuzish, rostlagichning strukturasi va optimal ko'rsatkichlarini aniqlash haqida ma'lumot berilgan.
- Iqtisodiy hisob va rentabellik: Ishlab chiqarish dasturi, mahsulotning yillik ishlab chiqarish hajmi va qiymati, tannarx hisobi, foyda, rentabellik ko'rsatkichlari, korxona iqtisodiy ko'rsatkichlari va sarf-xarajatlar tahlili keltirilgan.
- Atrof-muhitni muhofaza qilish: Atmosfera havosi ifloslanishining inson organizmiga ta'siri, uni oldini olish choralari, korxona uchun qabul qilingan qonunlar, atmosferaga chiqayotgan zararli moddalarni tozalash usullari, suvni tozalash usullari va ularning sinflanishi haqida ma'lumot berilgan.
- Mehnatni muhofaza qilish: Mehnatni muhofaza qilishning asosiy talablari, texnika xavfsizligi, sanoat sanitariyasi va gigienasi, yong'inga qarshi kurash texnikasi, shaxsiy himoya vositalari, favqulodda vaziyatlarda xavfsizlikni ta'minlash choralari, yong'in xavfsizligi va zararsizlantirish usullari haqida ma'lumot berilgan.
- Fuqaro muhofazasi: Fuqaro muhofazasining mohiyati, uning vazifalari, favqulodda vaziyatlar turlari, ularni oldindan prognoz qilish va profilaktikasini amalga oshirish, shaxsiy himoya vositalari va korxonadagi fuqaro muhofazasini tashkil etish sxemasi haqida ma'lumot berilgan.