Suyultirilgan tabiiy gaz ishlab chiqarish jarayonini modellashtirish
Ushbu kitob (Bitiruv malakaviy ishi) Sho'rtan gaz kimyo majmuasidagi tabiiy gazni tozalash va suyultirilgan gaz olish jarayoni hamda ushbu jarayonlarni avtomatlashtirish va nazorat qilishga bag'ishlangan. Unda tabiiy gazni nordon gazlardan tozalash, kompressorlash va suyultirish bosqichlari, shuningdek, bu jarayonlarni boshqarish tizimlari, modellashtirish va ekologik jihatlari atroflicha o'rganilgan. Kitobda tabiiy gazni tozalashda dietanolamin (DEA) dan foydalanish, uning samaradorligi va energiya sarfini kamaytirish usullari haqida ma'lumot berilgan. Shuningdek, atrof-muhit muhofazasi, fuqaro va mehnat muhofazasi masalalariga ham to'xtalib o'tilgan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Mamlakatimizda yoqilg'i-energetika resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish, neft va gaz sanoatining ahamiyati, tabiiy gazni zaharli gazlardan tozalashning dolzarbligi, modellashtirishning o'rni va ahamiyati tushuntirilgan.
- Texnologik jarayon tavsifi: Tabiiy gazning tarkibi, foydalanish sohalari, tabiiy gazni siqib haydash qurilmasi, gaz turbinasi va uning ishlash prinsipi, quruq gazli zichlash bo'limi, tabiiy gazni ajratish jarayonini nazorat qilish va avtomatlashtirish tizimlari haqida batafsil ma'lumot berilgan.
- Texnologik jarayonni hisoblash va modellashtirish: Suyultirilgan gaz ishlab chiqarish jarayonini kompyuterda modellashtirish, xom-ashyo sarfi, energiya sarfi hisoblari, tabiiy gazni ajratish, kompressorlar, boshlang'ich sovutish va suyultirish jarayonlari Aspen HYSYS dasturida modellashtirilgan.
- Atrof-muhit muhofazasi: Ishlab chiqarishning atrof-muhitga ta'sirini kamaytirish, ekologik muammolarni hal qilish yuzasidan ko'rilayotgan chora-tadbirlar, atmosferani changdan tozalash usullari, chiqindi gazlarni tozalash va suvlarni tozalash usullari haqida ma'lumot berilgan.
- Fuqaro muhofazasi: Fuqaro muhofazasiga oid me'yoriy-huquqiy hujjatlar, korxonada fuqaro muhofazasini tashkil etish, favqulodda vaziyatlarda amalga oshiriladigan ishlar va avariya qutqaruv ishlarini olib borish bo'yicha ma'lumotlar keltirilgan.
- Mehnat muhofazasi: Mehnat muhofazasining maqsadi va vazifalari, O'zbekiston Respublikasida mehnat muhofazasi borasidagi qonuniyatlar, korxona sharoitida mehnat muhofazasini ta'minlash, xavfli ishlab chiqarish omillari va ularning ta'siri, shaxsiy himoya vositalari hamda yong'in havfsizligi haqida ma'lumotlar berilgan.
- Iqtisodiy qism: Ishlab chiqarish dasturi, mahsulot tannarxi hisobi, asosiy iqtisodiy ko'rsatkichlar, loyiha bo'yicha mahsulotning yillik hajmi va uning iqtisodiy samaradorligi hisob-kitoblari keltirilgan.
- Xulosa: Sanoat ahamiyatiga ega bo'lgan ushbu loyihaning asosiy maqsadi atmosferaga chiqayotgan zaharli gazlarni tozalash, atrof-muhitni muhofaza qilish, yuqori sifatli mahsulot olish va energiya sarfini kamaytirishdan iboratligi ta'kidlangan.