А380 "Бэйнау - Ғузор т." 1б тоифали автомобил йўлининг "А378 - Косон" участкаси 11.5 км қисмидаги Қарши Магистрал канали усти кўприги
Ushbu hujjat «Beshik-Guzor t.» 16-toifali avtomobil yo'lining «A378-Koson» qismi 11,5 km qismida Qarshi magistral kanalining ustki ko'prigi loyihasi bo'yicha tushuntirish xati hisoblanadi. Loyihada ko'prikning konstruktiv yechimi, iqtisodiy jihatdan samarali variant tanlovi va qurilish jarayoni bosqichlari batafsil yoritilgan. Hujjatda yo'lning texnik xarakteristikasi, iqlimiy ma'lumotlar, gruntning muhandislik-geologik sharoitlari, yuklar hisobi, poydevorning mustahkamligi va xavfsizlik choralari ham o'rin olgan. Qurilish jarayonini tashkil etish va ekologik xavfsizlik bo'yicha ham tavsiyalar berilgan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Mamlakatimizning avtomobil yo'llari tarmog'i, transport tizimining rivojlanishi, xalqaro transport yo'laklari va O'zbekistonning ushbu jarayondagi o'rni haqida ma'lumot beriladi. Shuningdek, oliy ta'lim muassasalarida muhandis-quruvchilar tayyorlash tizimi va mavjud muammolar, jumladan, o'quv adabiyotlarining dolzarbligi haqida so'z boradi.
- Loyihalash uchun ma'lumotlar: Ko'prikning o'lchamlari, hisobiy yuklari (A-14 va NK-S0), zilzila zonasining baholanishi va muhandis-geologik sharoitlari keltirilgan. Qurilish joyining iqlimiy xarakteristikasi, jumladan, harorat, shamol va yog'ingarchilik haqida batafsil ma'lumot berilgan.
- Variantlarni taqqoslash: Ko'prikning turli konstruktiv yechimlarini iqtisodiy va texnik jihatdan solishtirish hamda eng samarali variantni tanlash usullari ko'rsatilgan. Bunda materiallar narxi, ishchi kuchi va qurilish muddatlari hisobga olingan.
- Ko'prikning konstruktiv yechimi: Ko'prikning asosiy elementlari, ya'ni to'sinlar, qatnov qismi, gidroizolyatsiya va deformatsiya choklari batafsil tavsiflangan. Har bir elementning materiallari, o'lchamlari va qo'llaniladigan standartlar ko'rsatilgan.
- Ko'prikning qirg'oq to'kma gruntlari bilan birlashgan joyining konstruktiv yechimi: Ko'prikning qirg'oq qismini mustahkamlash va tuproq bilan bog'lash usullari, drenaj tizimlari, temir-beton plitalar va yo'laklar qanday qurilishi haqida ma'lumot berilgan.
- Po'ydevorga ta'sir etuvchi yuklarni aniqlash: Ko'prikning turli qismlariga (tayanchlar, qatnov qismi, to'kma grunt) ta'sir etuvchi yuklar (doimiy va vaqtinchalik) hisoblab chiqilgan. Bunda yuklarning turlari, me'yoriy va hisobiy qiymatlari keltirilgan.
- Po'ydevor chokishini aniqlash: Po'ydevor asosining turli qatlamlarining qishishini hisoblash usullari, jumladan, elementar qatlamlar usuli qo'llanilgan. Bu yerda gruntning mexanik xossalari va yuklamalardan kelib chiqqan holda hisob-kitoblar olib borilgan.
- Qirg'oq tayanchini barpo qilish ishlari hajmini aniqlash: Qirg'oq tayanchini qurish jarayonida bajariladigan asosiy ishlar (o'simlik qatlamini olish, ko'nusni tekislash, kotlovanni qazish, toshlarni saralash va boshqalar) hajmi aniqlangan. Bunda ishlatiladigan texnika va materiallar ko'rsatilgan.
- Quyma-yaxlit po'ydevorlarni barpo etish: Quyma po'ydevorlarni qurish jarayoni bosqichlari, jumladan, qolipni o'rnatish, armatura bilan mustahkamlash va betonlash ishlari tasvirlangan. Betonlash jarayonida nazorat choralari ham ko'rsatilgan.
- Hayot faoliyati va texnologik jarayon xavfsizligi: Qurilish jarayonida ishchilarning xavfsizligini ta'minlashga qaratilgan chora-tadbirlar, jumladan, changdan himoyalanish, shovqin va titrashdan muhofaza qilish, yoritish va texnika xavfsizligi qoidalari bayon etilgan.
- Qurilish maydonining injener geologik sharoitlari: Qurilish hududida olib borilgan geologik qidiruv natijalari, tuproq turlari, ularning mexanik xossalari va muhandislik-geologik xususiyatlari batafsil o'rganilgan. Tuproqning zichligi, namligi va bosimga chidamliligi kabi ko'rsatkichlar keltirilgan.
- Loyihaning ekologik asoslari: Ko'prik qurilishi va ekspluatatsiyasi davrida atrof-muhitga ta'sirni kamaytirish choralari, jumladan, chang va gaz chiqindilarini nazorat qilish, suvlarni ifloslantirmaslik va yashil hududlarni saqlash kabi masalalar ko'rib chiqilgan.