Инглиз ва ўзбек тилларида спорт терминларининг чоғиштирма тадқиқи
Ushbu dissertatsiya oʻzbek va ingliz tillaridagi sport terminologiyasining struktur-semantik va derivatsion xususiyatlarini, shuningdek, frazeologik birliklarning terminologik xususiyatlarini tadqiq qilishga bagʻishlangan. Tadqiqotda sport terminlarining kelib chiqishi, ularning rivojlanish bosqichlari, semantik va fonetik oʻzgarishlari, shuningdek, sport jargonining shakllanishi va oʻzgarishlari lingvistik jihatdan tahlil qilingan. Jumladan, sport terminlarining shakllanishida qoʻllangan usullar (kalkalash, qisqartirish, beqformatsiya va boshqalar) tahlil qilingan, shuningdek, oʻzbek va ingliz tillaridagi sport terminlarining izomorfik va allomorfik xususiyatlari aniqlangan. Tadqiqotda sport bilan bogʻliq koʻplab frazeologik birliklar ham oʻrganilgan va ularning termin sifatida qoʻllanishi tahlil etilgan.
Asosiy mavzular
- Sport terminologiyasining nazariy asoslari: Ushbu boʻlimda termin, terminologik birliklar, neologizmlarning lingvistik taʼriflari, terminlarni tasniflash muammolari, jahon lingvistlari tomonidan olib borilgan tadqiqotlar tahlil qilinadi va sport terminologiyasiga oid nazariy qarashlar yoritiladi.
- Oʻzbek va ingliz tillaridagi sport terminlarining shakllanishi: Bu boʻlimda sport terminlarining shakllanish tarixi, mazmun-mohiyati, nomlanish tarixi oʻrganiladi. Oʻzbek tilidagi ushbu soha terminlarining yozma manbalar asosida shakllanish tarixi davrlarga ajratib tasniflanadi. Ingliz va oʻzbek tillarida qoʻllaniladigan sport terminlarining leksik-semantik, morfologik, sintaktik va stilistik xususiyatlari oʻrganiladi.
- Sport terminologiyasida frazeologik birliklarning qoʻllanishi: Ushbu bobda ingliz tilidagi sportga oid frazeologik birliklarning oʻzbek tilida termin sifatida qoʻllanishi tadqiq qilinadi. Frazeologik birliklarning termin sifatida hosil boʻlishi, ularning oʻzbek tiliga oʻtishida yuzaga keladigan oʻzgarishlar va lingvistik jihatdan tahlil qilinadi.