Арватен кони диабази асосида шишакристалл кошинлар олиш технологиясини ишлаб чиқиш

Ushbu dissertatsiya avtoreferati Arvaten koni diabazi asosida shishakristall koshinlar olish texnologiyasini ishlab chiqish bo'yicha olib borilgan ilmiy tadqiqotlar natijalari bilan tanishtiradi. Tadqiqotda diabazning kimyoviy-mineralogik tarkibi, fizik-kimyoviy xossalari o'rganilgan hamda ushbu xomashyodan yuqori sifatli shishakristall koshinlar olish texnologiyasi ishlab chiqilgan. Ishlab chiqilgan texnologiya import o'rnini bosuvchi va raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishga qaratilgan.

Asosiy mavzular

Tadqiqotning dolzarbligi va zaruriyati: Hozirgi kunda dunyoda va O'zbekistonda shishakristall materiallarning qurilish sanoatida qo'llanilishi, ularning tashqi ta'sirlarga chidamliligi va dekorativ holatini yaxshilashdagi ahamiyati ta'kidlanadi. Respublika sanoatini rivojlantirish bo'yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar doirasida yangi xomashyo zaxiralarini yaratish va ulardan samarali foydalanish zaruriyati ko'rsatib o'tilgan.
Tadqiqotning respublika fan va texnologiyalar rivojlanishining ustuvor yo'nalishlariga mosligi: Tadqiqotning respublika fan va texnologiyalar rivojlanishining VII. 'Kimyoviy texnologiyalari va nanoteknologiyalar' ustuvor yo'nalishi doirasida olib borilgani ta'kidlanadi.
Muammoning o'rganilganlik darajasi: Shishakristall materiallar tarkibi va olish texnologiyasini yaratish hamda olingan materiallar xossalarini o'rganish bo'yicha dunyo olimlarining ilmiy tadqiqotlari qisqacha tahlil qilinadi.
Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Tadqiqotning asosiy maqsadi Arvaten koni diabazi asosida shishakristall koshinlar olish texnologiyasini ishlab chiqishdan iborat. Vazifalari esa quyidagilarni o'z ichiga oladi: Arvaten koni diabazining kimyoviy-mineralogik tarkibini o'rganish, unga termik ishlov berish va qayta kristallashtirish jarayonlarini tadqiq qilish, shishakristall koshinlar uchun yangi tarkiblar yaratish va ularning texnologiyasini ishlab chiqish.
Tadqiqotning ilmiy yangiligi va amaliy natijalari: Tadqiqotning ilmiy yangiligi Arvaten koni diabazining mineralogik tarkibini aniqlash, uni 1200°C haroratda amorf holatga o'tkazish va kristallashtirish natijasida anortit va avgit fazalarini hosil qilishni o'rganish hamda shu asosda shishakristall materiallar olishning nazariy jihatdan asoslanishi bilan ifodalanadi. Amaliy natijalari esa 'Asl Oyna' MChJ va 'Xiva Sopoli' MChJlarda ishlab chiqilgan texnologiyalarni joriy etishni o'z ichiga oladi.