Metodik qo'llanma
Ushbu uslubiy qo'llanma Toshkent avtomobil yo'llarini loyihalash, qurish va ekspluatatsiyasi institutining «Ko'priklar, tonnellar va yo'l o'tkazgichlar» kafedrasi tomonidan tayyorlangan bo'lib, «Qurilish mexanikasi» fanidan amalil darslar uchun mo'ljallangan. Qo'llanmada qurilish mexanikasi fanining nazariy asoslari va ularni amaliy masalalar yechish orqali mustahkamlashga urg'u berilgan. Unda statik aniq va aniqmas sistema, ularning turlari, hisoblash usullari, moment, ko'ndalang kuch va bo'ylama kuchlar ta'sirida hisoblash kabi mavzular chuqur yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Statik aniq va aniqmas sistemalar: Qo'llanmada statik aniq va aniqmas sistemalar turlari, ularning xususiyatlari, aniqlash usullari, ortiqcha bog'lanishlar va ularni yechish usullari batafsil tushuntirilgan. Har bir mavzu uchun misollar va nazariy ma'lumotlar berilgan.
- Kuchlar usuli: Kuchlar usuli orqali sistema hisoblash usullari, asosiy sisteman qanday tanlanishi, bir-birlik va tashqi yuklardan epura qanday qurilishi, kanonik tenglamalar tuzish qoidalari ko'rsatib berilgan.
- Ko'chishlar usuli: Ko'chishlar usuli, uning asosiy tamoyillari, sistema tugunlaridagi chiziqli va burchakli ko'chishlar, kanonik tenglamalar tuzish qoidalari tushuntirilgan.
- Harorat ta'sirida hisoblash: Sistema harorati ta'sirida deformatsiyalar va kuchlanishlarni hisoblash usullari, bunda moment, ko'ndalang kuch va bo'ylama kuchlar epuralari qurish misollar bilan tushuntirilgan.
- Birikma sistemalar hisobi: Birikma sistemalar hisobi, ularning statik aniqmaslik darajasi, asosiy sistemani tanlash, 3 moment tenglamasini tuzish va uni yechish usullari ko'rsatilgan.