Касб хунар колледжларида ахборот технологиялари фанларини ўқитишда файл тизими, файлларни сақлаш, архивлаш ва тиклаш тизимларини инновацион ўқитиш методларини жорий этишни лойихалаш
Ushbu hujjat O'zbekiston Respublikasi axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Farg'ona filiali bitiruv malakaviy ishining bir qismini o'z ichiga oladi. Ish "Kasb-xunar kollejlarida axborot texnologiyalari fanlarini o'qitishda fayl tizimi, fayllarni saqlash, arxivlash va tiklash tizimlarini innovatsion o'qitish metodlarini joriy etishni loyihalash" mavzusiga bag'ishlangan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Ushbu qism O'zbekiston Konstitutsiyasida ko'rsatilgan axborot olish erkinligi huquqiga urg'u beradi. Milliy va xorijiy sarmoyalarni ustuvor sohalarga yo'naltirish, mehnat unumdorligini oshirish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini (AKT) rivojlantirishning muhimligini ta'kidlaydi. Oliy ta'lim tizimiga yangi innovatsion texnologiyalarni kiritish va o'quv uslubiy faoliyatini modernizatsiyalash borasidagi davlat qarorlari va farmonlariga to'xtalib, jamiyat hayotida AKTning o'rni va ahamiyatini ta'riflab beradi.
- BMI maqsadi va vazifalari: Bitiruv malakaviy ishining asosiy maqsadi kasb hunar kollejlarida axborot texnologiyalari fanlarini o'qitishda fayl tizimi, fayllarni saqlash, arxivlash va tiklash tizimlarini innovatsion o'qitish metodlarini joriy etishni loyihalashdan iborat. Ishning oldiga qo'yilgan maqsadga erishish uchun ilg'or AKT imkoniyatlarini o'rganish, samaradorlikning nazariy-uslubiy asoslarini o'rganish, AKTni o'quv kurslari faoliyatiga tadbiq qilish, ularning samaradorligini o'rganish, tahlil qilish hamda masofaviy ta'lim tizimini o'rganish kabi vazifalar belgilab olingan.
- Mavzu bo'yicha qisqacha adabiyotlar tahlili: Mavzu bo'yicha adabiyotlar tahlili O'zbekiston Respublikasi Qonunlari, Prezident asarlari, vazirlar mahkamasining qarorlari, shuningdek xorijiy va mahalliy olimlar asarlariga asoslanadi.
- BMIda qo'llanilgan uslublarning qisqacha tavsifi: Tadqiqot olib borish mobaynida axborot kommunikatsiya texnologiyalarining samaradorligini baholash usullari, grafik, tahliliy, iqtisodiy, matematik, qiyosiy tahlil, analiz va sintez, abstraksiyalash kabi uslublardan foydalanilgan.
- Tadqiqot natijalarining nazariy va amaliy ahamiyati: Kasb hunar kollejlarida axborot texnologiyalari fanlarini o'qitishda innovatsion o'qitish metodlarini joriy etishning ilmiy va amaliy masalalari nazariy jihatdan tadqiq etildi. Samaradorlikni oshirishga oid ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi.
- Tadqiqotning ilmiy yangiligi: Kasb hunar kollejlarida axborot texnologiyalari fanlarini o'qitishda fayl tizimi, fayllarni saqlash, arxivlash va tiklash tizimlarini innovatsion o'qitish metodlarini joriy etishni loyihalash natijasida ilmiy yangiliklarga ega bo'ldi.
- Bitiruv malakaviy ishi tarkibining qisqacha tavsifi: Ish kirish, 3 ta bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro'yxatidan iborat.
- I bob. Kasb-hunar kollejlarida ta'lim berish jarayonida innovatsion texnologiyalar: Ushbu bobda ta'lim texnologiyasining mohiyati, belgilari va xususiyatlari, axborot va kommunikatsiya texnologiyalari tushunchalari, samaradorlik va uning o'lchov birliklari, shuningdek axborot va kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi va jamiyat hayotidagi o'rni haqida so'z yuritiladi.
- Ta'lim texnologiyasining mohiyati belgi va xususiyatlari: Axborot kommunikatsiya texnologiyalari va samaradorlik tushunchalari, ularning qisqacha izohi va axborotning o'lchov birliklari, texnologiya tushunchasi va uning mohiyati batafsil yoritilgan.
- Kommunikatsiya: Kommunikatsiya tushunchasi, uning kelib chiqishi va turli shakllari, jumladan telekommunikatsiya tushunchalari va ularning mohiyati tushuntirilgan.
- Texnologiya: Texnologiya tushunchasining ma'nosi, kelib chiqishi va turli shakllari, jumladan ishlab chiqarish va pedagogik texnologiyalar mohiyati va ahamiyati tushuntirilgan.
- Axborot kommunikatsiya texnologiyalari: AKTning mohiyati, jamiyat hayotidagi o'rni, ularning turlari, qo'llanilishi va samaradorligi, jumladan kompyuterlar, I-Pod, aqlli telefonlar, televizorlar, proyektorlar, interaktiv doskalar, veb kameralar, tarmoq texnologiyalari, 3D printerlar kabi ilg'or AKT turlari keltirilgan.
- Ta'lim berish jarayonida zamonaviy ta'lim texnologiyasining konseptual asoslari: Ta'lim texnologiyasining konseptual asoslari, jumladan pedagogik va psixologik yondashuvlar, shaxsga yo'naltirilgan rivojlantiruvchi ta'lim, axborot texnologiyalari, faoliyatli yondashuv, suhbatli yondashuv, tizimli yondashuv, hamkorlikdagi ta'lim, muammoli ta'lim kabi uslublar tahlil qilingan.
- 1.1. Ta'lim berish jarayonida zamonaviy ta'lim texnologiyasining konseptual asoslari: Ta'lim texnologiyasining konseptual asoslari, jumladan muallifning aniqlangan metodologik, falsafiy yo'nalishi va pedagogik, psixologik, ijtimoiy fanlar hamda pedagogik amaliyotning konseptual asoslari tushuntirilgan.
- II bob. Informatika fanini oʻqitishda innovatsion ishlanmalar yaratish texnologiyasi: Ushbu bob informatika fanini o'qitishda innovatsion ishlanmalarni yaratish texnologiyasiga bag'ishlangan. Uning asosiy qismi o'quv jarayonida foydalaniladigan interfaol uslublar va qo'llash texnologiyasini, hamda zamonaviy axborot kommunikatsiya texnologiyalari vositasida yuqori ijtimoiy samaradorlikka erishish yo'llarini tahlil qiladi.
- 2.1. Oʻquv jarayonida foyidalaniladigan interfaol uslublar va qoʻllash texnologiyasi: Ushbu bo'lim informatika fani o'qitishda interfaol uslublar va zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qo'llashga bag'ishlangan. Jumladan, o'quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish, axborotlarni o'zlashtirish, tarqatish va uzatish bo'yicha zamonaviy usullar, jumladan kompyuter, Internet, multimedia, telekommunikatsiya vositalarining qo'llanilishi va ularning samaradorligi tahlil qilingan.
- 2.3. Zamonaviy axborot kommunikatsiya texnologiyalari vositasi orqali yuqori ijtimoiy samaradorlikka erishish yo'llari: Bu bo'lim zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini ta'lim jarayoniga tadbiq etish, yuqori ijtimoiy samaradorlikka erishish yo'llarini ochib beradi. Jumladan, telekommunikatsiya, Internet, elektron pochta, videokonferensiya kabi texnologiyalarning qo'llanilishi va ularning ta'lim jarayoniga ta'siri tahlil qilingan.
- 3.2. Fayllar bilan ishlash va arxivlash jarayonlari: Ushbu bo'lim fayllar bilan ishlash va ularni arxivlash jarayonlariga bag'ishlangan. Jumladan, arxivlash, arxivator dasturlari, ularning turlari, arxivlash jarayoni va uning ahamiyati, hamda fayllarni siqish va tiklash texnologiyalari tushuntirilgan.
- Kasb hunar kollejlarida dars jarayoni innovatsion texnologiyalar asosida loyihalashtirish: Ushbu bo'lim kasb hunar kollejlarida dars jarayonini innovatsion texnologiyalar asosida loyihalashga bag'ishlangan. Jumladan, "Aqliy hujum" va "Bumerang" texnologiyalarini qo'llash orqali o'quvchilarning faolligini oshirish, o'zaro hamkorlikni rivojlantirish va bilimlarni mustahkamlashga qaratilgan bosqichma-bosqich jarayonlar tahlil qilingan.
- Xulosa: Xulosa qismida O'zbekistonda axborot kommunikatsiya texnologiyalarining ta'lim tizimiga tatbiq etilishi, pedagoglarni tayyorlash, ularning malakasini oshirish zarurati, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini takomillashtirish masalasi dolzarb ekanligi ta'kidlangan. Ta'lim tizimini yanada rivojlantirish uchun axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish muhimligi ko'rsatib o'tilgan.