Жанубий Ўзбекистон оронимларининг тарихий-лисоний тадқиқи
Ushbu dissertatsiya ilmiy ishi janubiy O'zbekiston oronimlarining (joy nomlarining) tarixiy-lingvistik jihatdan tadqiq etilishiga bag'ishlangan. Tadqiqotda oronimlarning kelib chiqishi, ularning shakllanishi, lug'aviy-ma'noviy va etimologik xususiyatlari, shuningdek, grammatik tuzilishi va ishlatilishi o'rganilgan. O'zbek tilshunosligida oronimikani tadqiq qilishning nazariy va amaliy masalalariga bag'ishlangan ko'plab ilmiy ishlar mavjud bo'lsa-da, janubiy O'zbekiston mintaqasi oronimiyasini tarixiy-lingvistik jihatdan atroflicha o'rganish zarurati sezilgan. Tadqiqotda turli davrlarda shakllangan, turli tillarga mansub bo'lgan janubiy O'zbekiston oronimlari tahlil qilingan va ularning milliy madaniyat, tarix va til taraqqiyotini o'rganishdagi o'rni ko'rsatilgan. Ishda ko'plab yangi ilmiy xulosalar va amaliy takliflar berilgan.
Asosiy mavzular
- Oronimlar va ularning tadqiqi: Oronim tushunchasi, oronimikaning lingvistik va ilmiy-nazariy masalalari, uning boshqa fanlar bilan aloqasi va ahamiyati, jumladan, oronimikaning shakllanishi va rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar ko'rib chiqiladi.
- Oronimlar va ularning tadqiq qilinishi: Oronimlar va oronimikaning lingvistik jihatdan o'rganilishi, tarixiy-etimologik tahlili, geografik omillar, tilshunoslikdagi o'rni tahlil qilinadi. Shuningdek, tilshunoslikning turli bo'limlari bilan aloqasi ham yoritiladi.
- Oronimlar va ularning lingvistik-semantik xususiyatlari: Oronimlar va ularning leksik-semantik xususiyatlari, tavsifiy va klassifikatsiyalash usullari, shuningdek, ularning o'rganilganlik darajasi tahlil qilinadi.
- Oronimlarning paydo bo'lishi va rivojlanishi: Oronimlarning yuzaga kelishidagi tarixiy, ijtimoiy, iqtisodiy, madaniy va tabiiy-geografik omillar, shuningdek, ularning rivojlanish bosqichlari va aloqadorligi tahlil qilinadi.
- Oronimlar va ularning tuzilishi: Oronimlarning tarkibiy tuzilishi, ularning sodda, qo'shma va murakkab turlari, ularning etimologik va morfologik xususiyatlari hamda o'ziga xos jihatlari tahlil qilinadi.