“Квест” технологияси асосида мактаб ўқитувчиларининг дарсларни лойиҳалаш компетентлигини ривожлантириш (узлуксиз касбий ривожлантириш тизими мисолида)
Ushbu avtoreferat DSc.03/30.04.2021.Ped.82.03 raqamli Ilmiy kengash asosidagi bir martalik kengash va Samarqand Davlat universiteti tomonidan tayyorlangan. Dissertatsiya mavzusi “Kvest” texnologiyasi asosida maktab o'qituvchilarining darslarni loyihalash kompetentligini rivojlantirish (Uzluksiz kasbiy rivojlantirish tizimi misolida) bo'lib, unda elektron ta'lim nazariyasi va metodikasi (13.00.06) bo'yicha falasafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati taqdim etiladi.
Asosiy mavzular
- Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati: Jahon va O'zbekiston Respublikasi Prezidentining ta'lim va ilm-fan sohasidagi qarorlari, zamonaviy ta'lim texnologiyalarining ahamiyati, o'qituvchilarning kasbiy malakasini oshirish zarurati, ayniqsa "Kvest" texnologiyasi asosida dars loyihalash kompetentligini rivojlantirishning dolzarbligi asoslab berilgan.
- Tadqiqotning respublika fan va texnologiyalari rivojlanishi-ning ustuvor yo'nalishlariga mosligi: Tadqiqotning "Axborotlashtirish va axborot-kommunikatsiya texnologiya rivojlantirish" ustuvor yo'nalishiga mos kelishi ta'kidlangan.
- Muammoning o'rganilganlik darajasi: O'zbekiston va xorijiy olimlarning uzluksiz kasbiy rivojlantirish, dars loyihalash metodikasi, "Kvest" va "Web-kvest" texnologiyalarini qo'llash bo'yicha olib borgan tadqiqotlari tahlil qilingan. Mavzu bo'yicha maxsus monografik tadqiqotlar kamligi ko'rsatilgan.
- Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Tadqiqot maqsadi: "Kvest" texnologiyasi asosida maktab o'qituvchilarining darslarni loyihalash kompetentligini rivojlantirish bo'yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqish. Vazifalari: ilmiy-nazariy adabiyotlarni o'rganish, loyihalash bosqichlarini takomillashtirish, vositalarni rivojlantirish, baholash mezonlarini aniqlash va tajriba-sinov ishlarini tashkil etish.
- Tadqiqotning obyekti va predmeti: Obyekti: maktab o'qituvchilarining darslarni loyihalash kompetentligini rivojlantirish jarayoni. Predmeti: "Kvest" texnologiyasi asosida darslarni loyihalash bosqichi, mazmuni, usuli va vositalari.
- Tadqiqotning usullari va ishonchliligini asoslash: Ilmiy-metodik asarlarni tahlil qilish, davlat ta'lim standartlarini o'rganish, so'rovnoma, suhbat, kuzatuv, matematik-statistik tahlil kabi usullar qo'llanilgan. Tadqiqot natijalarining ishonchliligi ilmiy asoslanganligi, amaliyotga joriy etilganligi bilan tasdiqlangan.
- Tadqiqotning ilmiy yangiligi: "Kvest" texnologiyasi asosida darslarni loyihalash kompetentligini rivojlantirishning yangi mazmuni, bosqichlari, vositalari (Yii 2.0, "Qvest.uz" axborot-ta'lim muhiti, "Quest" mobil ilovasi) va baholash mezonlari ishlab chiqilgan.
- Tadqiqotning amaliy natijalari va joriy etilishi: "Aql charxi" kompyuter o'yini, "Darslarni "Kvest" texnologiyasi asosida loyihalashni takomillashtirish" uslubiy qo'llanma, "Qvest.uz" veb-sayti, "Quest" mobil ilovasi, "Create_Quest_bot" telegram bot yaratilgan va amaliyotga joriy etilgan.
- Tadqiqot natijalarining aprobatsiyasi va nashrlari: Tadqiqot natijalari 20 ta respublika va 4 ta xalqaro forumlarda muhokama qilingan, 20 ta ilmiy ish chop etilgan (6 ta maqola, 4 ta respublika, 2 ta xorijiy jurnal).
- Xulosa va tavsiyalar: Ilmiy-metodik adabiyotlar tahlili natijasida zamonaviy AKT va "Kvest" texnologiyalaridan foydalanish zaruriyati, O'zbekiston sharoitida "Kvest" texnologiyasi asosida dars loyihalash kompetentligini rivojlantirish modeli ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari asosida qisqa muddatli kurslar tashkil etish, mobil guruhlar tuzish, "Kvest" texnologiyasini o'quv dasturlariga singdirish kabi tavsiyalar berilgan.