Jahon ma’rifatchilik adabiyoti: G‘arbiy Yevropa va o‘zbek adabiyotining qiyosiy tahlili

Ushbu avtoreferat, Oʻzbekiston Milliy universiteti huzuridagi Ilmiy darajalar beruvchi DSc.03/30.12.2019.Fil.01.10 raqamli ilmiy kengashining 2023 yilda himoya qilingan "Jahon ma'rifatchilik adabiyoti: Gʻarbiy Yevropa va Oʻzbek adabiyotining qiyosiy tahlili" mavzusidagi dissertatsiya haqidadir. Avtoreferatda dissertatsiyaning asosiy mazmuni, maqsad va vazifalari, tadqiqot obyekti va predmeti, ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati, metodologiyasi, shuningdek, tadqiqot natijalarining jahon va oʻzbek adabiyotshunosligidagi oʻrni atroflicha yoritilgan.

Asosiy mavzular

Jahon ma'rifatchilik adabiyotining nazariy asoslari va genezisi: Bu bobda jahon ma'rifatchilik adabiyotiga asos boʻlgan konsepsiyalar, ularning ilmiy-nazariy manbalari, maʼrifatparvarlik istilohining ilmiy-nazariy asoslari va rivojlanishi hamda Yevropa adabiyotida "ma'rifatparvarlik" atamasining paydo boʻlishi va rivojlanishi haqida soʻz yuritilgan.
Gʻarbiy Yevropa va oʻzbek ma'rifatchiligidagi mushtaraklik hamda oʻziga xoslik: Ikkinchi bobda Gʻarbiy Yevropa ma'rifatchiligi bilan oʻzbek jadid adabiyoti oʻrtasidagi mushtarak jihatlar, tipologik oʻxshashliklar va farqlar, oʻzbek ma'rifatchilik adabiyotining shakllanishiga ta'sir koʻrsatgan omillar hamda Gʻarbiy Yevropa va oʻzbek ma'rifatchilari gʻoyalarining adabiy turlar va janrlarda aks etishi tahlil qilingan.
Jahon ma'rifatchilik adabiyotining oʻzbek jadid adabiyotidagi badiiy sintezi: Uchinchi bobda jahon ma'rifatchilik adabiyotining oʻzbek jadid adabiyotida aks etishi, ma'rifatchilikning adabiy turlarda, jumladan, sheʼriyat va nasrda namoyon boʻlishi, milliy uygʻonish gʻoyalari, shuningdek, teatr sanʼatining oʻrni va ta'siri atroflicha tahlil qilingan. Xususan, oʻzbek adiblarining Gʻarbiy Yevropa adabiyoti ta'sirida yaratgan asarlari, ularning ijtimoiy-siyosiy va ma'naviy-ma'rifiy yoʻnalishdagi oʻziga xosligi ochib berilgan.