Аутоиммун тиреоидит билан касалланган беморларда эндотелиал дисфункциясининг клиник ва генетик ҳусусиятлари
Ushbu avtoreferatda O'zbekiston populyatsiyasida autoimmun tireoidit (AIT) bilan kasallangan bemorlarda endotelial disfunksiyaning klinik va genetik xususiyatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda IL17A genining G197A polimorfizmi, IL17F genining His161Arg va IL23R genining G/A polimorfiizmlari hamda ularning AIT va endotelial disfunksiya bilan bog'liqligi o'rganilgan. Tadqiqot natijalari autoimmun tireoiditda yurak-qon tomir asoratlarining oldini olish va bemorlarni boshqarish bo'yicha yangi tamoyillarni ishlab chiqishga yordam beradi.
Asosiy mavzular
- Autoimmun tireoidit va endotelial disfunksiya: Autoimmun tireoidit (AIT) autoimmun kasallik bo'lib, qalqonsimon bezning yallig'lanishi bilan taviflanadi. Bu kasallik ko'pincha yurak-qon tomir tizimining buzilishlariga, jumladan endotelial disfunksiyaga olib kelishi mumkin. Tadqiqotda ushbu holatlarning klinik va genetik xususiyatlari o'rganildi.
- IL17A genining G197A polimorfizmi: IL17A geni AIT rivojlanishida va yallig'lanish jarayonlarida ishtirok etadi. Tadqiqotda ushbu genning G197A polimorfizmining O'zbekiston populyatsiyasida tarqalishi va uning AIT bilan bog'liqligi aniqlandi. Xususan, GA va AA genotiplarining va A allelining chastotasining oshishi aniqlandi, bu esa genetik marker sifatida prognostik ahamiyatga ega ekanligini ko'rsatdi.
- IL17F va IL23R genlarining polimorfizmi: IL17F va IL23R genlarining polimorfizmlari AIT va endotelial disfunksiya bilan bog'liqligi tadqiq qilindi. Biroq, bu genlarning polimorfizmlari statististik ahamiyatga ega bo'lgan farqlarni ko'rsatmadi, ya'ni ular AIT rivojlanishining prognozida muhim rol o'ynamaydi.
- Yurak-qon tomir asoratlari va ularning oldini olish: AIT bilan kasallangan bemorlarda endotelial disfunksiya va yurak-qon tomir asoratlari xavfini hisobga olgan holda, bemorlarni boshqarish tamoyillari ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari AITning erta tashxisi va davolashda genetik omillarni hisobga olish muhimligini ko'rsatdi.