Kupratlarning parda va hajmiy namunalari oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalarida polaron samarasi

Ushbu dissertatsiya avtoreferati Xajibayev Doʻsmuxammad Gʻaniyevichning „Kupratlarning parda va hajmiy namunalarining oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalarida polaron samarasi“ mavzusidagi doktorlik (PhD) dissertatsiyasiga bagʻishlangan. Avtoreferatda kupratlarning oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalarida polaron effekti, xususan, uning tashqi omillar (parda qalinligi, kristall panjara deformatsiyasi) ta’sirida oʻzgarishi nazariy hamda eksperimental jihatdan tadqiq qilingan.

Asosiy mavzular

Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi, jahonda energiya tejamkor materiallarni topish, ishlab chiqish va ulardan foydalanishning ahamiyati, yuqori haroratli oʻtaoʻtkazuvchanlik (YuHOʻOʻ) muammosi, kupratlarning oʻziga xos xususiyatlari va ulardan foydalanish istiqbollari, shuningdek, polaron effektining YuHOʻOʻ xossalariga taʼsiri hamda bu boradagi nazariy modellar va ularning yetishmovchiliklari bayon etiladi. Tadqiqotning maqsad va vazifalari, ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati ham koʻrsatib oʻtilgan.
Oʻtaoʻtkazuvchanlikning umumiy xossalari: Bu bobda adabiyotlarda eʼlon qilingan tadqiqotlar natijalari sharhlanib, kupratlarning oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalari va ularning nazariy modellari (Xolsteyn-Xabard modeli) haqida maʼlumot beriladi.
La-asosli kuprat pardalarida va YBa₂Cu₄O₈ kupratida polaron massasi: Ushbu bobda panjara polaronlari nazariyalari, kengaytirilgan Xolsteyn-Xabard modeli va uning kupratlarda qoʻllanilishi, polaron massasining kristall panjara deformatsiyasiga va boshqa omillarga bogʻliqligi nazariy jihatdan oʻrganiladi. Xisob-kitoblar yordamida olingan natijalar keltirilgan.
Kupratlar pardalarida polaron massasi: parda qalinligi samarasi: Bu bobda kuprat pardalarining qalinligi va ularning oʻtaoʻtkazuvchanlik xossalariga taʼsiri, xususan, polaron massasi va kritik haroratning qalinlikka bogʻliqligi nazariy modellar asosida koʻrib chiqiladi. LSCO/LSAO va LSCO/STO tizimlarida olingan natijalar eksperimental maʼlumotlar bilan solishtiriladi.
Bir qatlamli kupratlar oʻtaoʻtkazuvchanlik kritik harorati: bipolaron yondashuvi: Ushbu bobda bir qatlamli kupratlarning oʻtaoʻtkazuvchanlik kritik haroratining (Tc) bipolaron mexanizmi asosida oʻrganilishi va uning tugunlararo bipolaronlar ideal gazining Bose-Eynshteyn kondensatsiyasi harorati (TBEK) bilan bogʻliqligi tahlil qilinadi. Turli birikmalar uchun hisob-kitoblar va ularning eksperimental qiymatlar bilan solishtirilishi keltirilgan.
Xulosa: Dissertatsiyada erishilgan asosiy ilmiy va amaliy natijalar umumlashtiriladi. Tadqiqot natijalarining qisqa mazmuni va ularning ahamiyati bayon etiladi.