IX-XII asrlar Markaziy Osiyo ilmiy-falsafiy ta’limotlarida gumanistik g‘oyalar (Forobiy, Beruniy, Ibn Sino merosi misolida)
Ushbu dissertatsiya avtoreferati IX-XII asrlarda Markaziy Osiyo ilmiy-falsafiy ta'limotlaridagi gumanistik g'oyalarni, jumladan, Forobiy, Beruniy va Ibn Sino merosidagi gumanistik g'oyalarni chuqur tahlil qilishga bag'ishlangan. Tadqiqotda ushbu davr mutafakkirlarining inson va jamiyat haqidagi qarashlari, ularning gumanistik merosining ilmiy-falsafiy asoslari va zamonaviy dunyoqarashga ta'siri o'rganilgan. Shuningdek, gumanizmning Sharq va G'arb falsafasidagi o'rni, ijtimoiy-siyosiy tizimlar, inson kapitali masalasi hamda ularning ilmiy-pedagogik ahamiyati atroflicha ko'rib chiqilgan. Tadqiqot ilmiy yangiliklari, amaliy ahamiyati va kelib chiqadigan xulosalari ham bayon etilgan.
Asosiy mavzular
- Gumanistik g'oyalar taraqqiyotining nazariy-metodologik, falsafiy-konseptual asoslari: Birinchi bobda gumanizmning ijtimoiy adolat paradigmasi sifatida ijtimoiy-gumanitar fanlar uchun metodologik asosligi, Yevropa Uyg'onish davrining g'oyaviy asosi bo'lishi bilan birga, Markaziy Osiyo ijtimoiy-falsafiy tafakkurining tadrijiy taraqqiyotida odamiylik, insonparvarlik bilan yo'g'rilgan hayot tarzini taqozo etuvchi jarayon ekanligi ilmiy asoslangan.
- Forobiy falsafiy tizimida ijtimoiy qonuniyatlar paradigmasining tahlili: Ikkinchi bobda Forobiy falsafiy merosida markaziy oʻrinni egallagan adolat kafolati va huquqiy mezonlar ratsionalizmi, fanlar tasnifi va ma'naviy-axloqiy yuksalish g'oyasi, davlat boshqaruvi tizimida harbiy ustqurma strategiyasini shakllantirish masalalari tahlil qilingan.
- Beruniy va Ibn Sino ijtimoiy-axloqiy va siyosiy qarashlarida gumanistik g'oyalar: Uchinchi bobda Beruniy va Ibn Sino ijtimoiy-falsafiy ta'limotida inson muammosi, ular ijtimoiy-siyosiy qarashlarining gumanistik mohiyati hamda inson kapitali muammolari tadqiq etilgan.
- Yangi Oʻzbekiston va ajdodlar merosining ilmiy, milliy va umumbashariy ahamiyati: To'rtinchi bobda Sharq gumanizmi ilg'or an'analarining ijtimoiy-falsafiy tafakkur tarixidagi ahamiyati tahlil etilib, bilim va shaxs konsepsiyasi sifatida Yangi Oʻzbekistonda ijtimoiy, xalqchil va insonparvar davlat barpo etish jarayonlariga ta'siri hamda istiqbollari ochib berilgan.