Farg‘ona vodiysi Noctuini tunlamlari (Insecta: Noctuidae) faunasi va ekologiyasi
Ushbu dissertatsiya avtoreferati Fargʻona vodiysida Noctuini (Insecta: Noctuidae) tunlamlarining faunasi va ekologiyasini tadqiq etishga bag'ishlangan. Tadqiqotda ushbu turning zamonaviy tur tarkibi, tarqalish areallari, morfologik, molekulyar-taksonomik va ekologik xususiyatlari oʻrganilgan. Natijada, Fargʻona vodiysida Noctuini tribasiga mansub 8 ta avlodning 29 turi aniqlangan, ulardan 12 tasi Oʻzbekiston entomofaunasi uchun yangi, 2 tasi esa tadqiqot hududi uchun ilk bor qayd etilgan. Tadqiqotda shuningdek, turlarning rivojlanish sikli, fenologiyasi, ozuqa spektri va ekotopik hududlar boʻyicha taqsimlanishi tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida zararkunanda turlarga qarshi kurash chora-tadbirlarini ishlab chiqish va muhofazaga muhtoj turlarni saqlash boʻyicha tavsiyalar berilgan.
Asosiy mavzular
- Noctuini tunlamlarining Fargʻona vodiysidagi faunasi va ekologiyasi: Dissertatsiyada Fargʻona vodiysida Noctuini (Insecta: Noctuidae) tunlamlarining zamonaviy tur tarkibi, tarqalish areallari, morfologik, molekulyar-taksonomik va ekologik xususiyatlari oʻrganilgan. Natijada, 8 ta avlodning 29 turi aniqlanib, ulardan 12 tasi Oʻzbekiston entomofaunasi uchun yangi, 2 tasi esa tadqiqot hududi uchun ilk bor qayd etilganligi aniqlangan. Shuningdek, turlarning rivojlanish sikli, fenologiyasi, ozuqa spektri va ekotopik hududlar boʻyicha taqsimlanishi tahlil qilingan.
- Noctuini tunlamlarining bioekologik xususiyatlari: Ushbu mavzu doirasida Noctuini tunlamlarining rivojlanish sikli, fenologiyasi, ozuqa spektri, tabiiy va antropogen ekotizimlar bilan aloqalari hamda ekotopik hududlar boʻyicha xilma-xillik va dominantlik koʻrsatkichlari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga koʻra, Fargʻona vodiysida Noctuini tunlamlarining turli ekotoplarda xilma-xilligi keskin farqlanishi va ularning dominantlik koʻrsatkichlari aniqlangan.
- Noctuini tunlamlarining Fargʻona vodiysidagi taksonomik va molekulyar-genetik tahlili: Dissertatsiyada Noctuini tunlamlarining Fargʻona vodiysidagi tur tarkibini aniqlash va taksonomik tahlil qilish asosida molekulyar-genetik tahlillar amalga oshirilgan. Natijada, bahsli boʻlgan turlarning maqomi aniqlanib, identifikatsiya mezonlari ishlab chiqilgan. Shuningdek, Agrotis ipsilon va Dichagyris perturbans turlarining molekulyar-genetik tahlili asosida ularning maqomi tasdiqlangan.