Amiriy va Xorazm adabiy muhiti
Ushbu doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati Xilola Raimovaning "Amiriy va Xorazm adabiy muhiti" mavzusidagi tadqiqotini o'z ichiga oladi. Asarda Amiriy ijodining Xorazm adabiy muhitiga ta'siri, jumladan, nazira, tatabbu, taxmis janrlari orqali namoyon bo'lgan adabiy ta'sir va izdoshlik masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda Amiriy va Feruz davri adabiy muhitlarining o'ziga xos jihatlari, o'zaro aloqalari, ijodiy uslublari va ularning keyingi davr adabiyotiga ta'siri ochib berilgan. Xorazm shoirlarining Amiriy ijodidan ilhomlanib yaratgan asarlari, xususan, tatabbular va taxmislarning badiiy-estetik xususiyatlari, ijtimoiy-siyosiy ahamiyati ham tahlil qilingan. Tadqiqot Amiriy shaxsini va ijodini o'rganish orqali o'zbek klassik adabiyotining taraqqiyotiga hissa qo'shgan muhim shaxslardan biri sifatida ko'rsatib beradi.
Asosiy mavzular
- Amiriy va Xorazm adabiy muhiti: Dissertatsiya Amiriy ijodining Xorazm adabiy muhitiga ta'sirini tadqiq qiladi. Unda Amiriyning Xorazm shoirlari ijodiga, jumladan, Munis, Feruz, Ogahiy, Tabibiy, Avaz, Rojiy, Otaniyoz Niyoziy kabi adiblar ijodiga ko'rsatgan ta'siri, tatabbu va taxmislar orqali namoyon bo'lgan adabiy o'zaro aloqalar va izdoshlik o'rganiladi.
- Adabiy ta'sir va izdoshlik masalalari: Asarda adabiy ta'sir va izdoshlikning nazariy asoslari, uning klassik va zamonaviy adabiyotshunoslikdagi o'rni tahlil qilingan. Xorazm shoirlarining Amiriy ijodiga tatabbu va taxmislar yozish orqali o'z ijodlarini boyitganligi, badiiy mahoratini oshirganligi ko'rsatib beriladi.
- Amiriy va Feruz davri adabiy muhiti: Qo'qon va Xorazm adabiy muhitlarining tarixiy shakllanishi va rivojlanishi, ularning o'ziga xos jihatlari, madaniy hayotdagi o'rni qiyoslanadi. Amiriy va Feruzning davlat arbobiga aylangan shoir sifatida adabiyot va san'at rivojiga qo'shgan hissasi tahlil etiladi.
- Tatabbu va taxmis poetikasi: Dissertatsiyada Amiriyning g'azallariga yaratilgan tatabbu va taxmislarning poetik xususiyatlari, ularda mavzu, obrazlar, tuyg'ularni ifodalash usullari, shuningdek, yangilik yaratishga intilishi tadqiq qilingan. Bu janrlarning adabiy jarayondagi ahamiyati ochib berilgan.