Makkajo‘xori (Zea mays L. indentata) yangi nav va duragaylarini asosiy hamda takroriy ekinlar sifatida o‘rganish, ajratilganlarining o‘stirish agrotexnologiyasini takomillashtirish
Ushbu avtoreferatda Jabborov Botir Shukurovich tomonidan "Makkajoʻxori (Zea mays L. indentata) yangi nav va duragaylarini asosiy hamda takroriy ekinlar sifatida oʻrganish, ajratilganlarining oʻstirish agrotexnologiyasini takomillashtirish" mavzusida olib borilgan doktorlik dissertatsiyasi tadqiqotining asosiy natijalari, xulosalari va amaliy tavsiyalari bayon etilgan. Tadqiqotda Samarqand viloyati sharoitida sug'oriladigan o'tloqi bo'z tuproqlarda makkajo'xorining yangi navlari va duragaylarini asosiy va takroriy ekin sifatida o'stirishning optimal agrotexnologiyasi ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijasida yuqori va sifatli hosil olishga imkon beradigan samarali navlar ajratilib, ularga mos organomineral oʻgʻitlar va oʻstiruvchi stimulyatorlar me'yorlari aniqlangan.
Asosiy mavzular
- Makkajoʻxori nav va duragaylarini baholash: Dissertatsiyada tishsimon makkajo'xorining mavjud va yangi rayonlashtirilgan nav va duragaylari asosiy va takroriy ekinlar sifatida oʻstirilganda ularning fenologik davrlari, oʻsishi, rivojlanishi, barg sathi, fotosintetik faolligi, mahsuldorlik koʻrsatkichlari, don va silos massa hosildorligi, moslanuvchanlik imkoniyati va koeffitsiyenti kabi omillar boʻyicha kompleks baholash oʻtkazilgan. Natijada, Samarqand viloyati tuproq-iqlim sharoitiga mos keladigan oʻrtapishar va oʻrtakechpishar nav va duragaylar ajratilgan.
- Makkajoʻxori oʻstirish agrotexnologiyasini takomillashtirish: Tadqiqotda ajratilgan makkajoʻxori nav va duragaylarini asosiy va takroriy ekin sifatida oʻstirishda organomineral oʻgʻitlar (goʻng, azot, fosfor, kaliy) va oʻstiruvchi stimulyatorlar (gibberellin)ning optimal me'yorlari aniqlangan. Ushbu me'yorlar oʻsimlikning rivojlanishiga, fotosintetik faolligiga, don va silos hosildorligiga ijobiy ta'sir koʻrsatishi isbotlangan.
- Tishsimon makkajo'xori navlarining iqtisodiy samaradorligi: Tadqiqot natijalariga koʻra, tavsiya etilgan agrotexnologiyalar asosida makkajoʻxori yetishtirishdan olingan sof daromad va rentabellik koʻrsatkichlari yuqori boʻlgan. Samarqand viloyati sharoitida eng yuqori daromad va rentabellikka erishish imkonini beruvchi navlar va ularga mos oʻgʻitlar va stimulyatorlar me'yorlari aniqlangan.