Jamiyat muhitida o‘g‘il bola tarbiyasining asosiy yo‘nalishlari va o‘zgarishlar tendensiyasi (ijtimoiy-falsafiy tahlil)
Ushbu dissertatsiya avtoreferati “Jamiyat muhitida oʻgʻil bola tarbiyasining asosiy yoʻnalishlari va oʻzgarishlar tendensiyasi (ijtimoiy-falsafiy tahlil)” mavzusiga bag'ishlangan. Unda Oʻzbekistonda oʻgʻil bolalar tarbiyasining ijtimoiy-falsafiy jihatlari, asosiy yoʻnalishlari va zamonaviy tendensiyalari tahlil qilingan. Tadqiqotda oila, ta'lim, mahalla kabi ijtimoiy institutlarning oʻgʻil bola tarbiyasiga ta'siri, shuningdek, sharq va gʻarb falsafasidagi qarashlar oʻrganilgan. Tadqiqot natijasida jamiyatda oʻgʻil bola tarbiyasini takomillashtirish boʻyicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Xulosa qismida ilmiy tadqiqotning asosiy natijalari va amaliy ahamiyati bayon etilgan. Kitobning asosiy maqsadi – jamiyatda oʻgʻil bola tarbiyasining dolzarb muammolarini chuqur oʻrganish va uni takomillashtirish yoʻllarini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda keng qamrovli sotsiologik soʻrov oʻtkazilib, respondentlarning fikr-mulohazalari tahlil qilingan.
Asosiy mavzular
- Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Jamiyatdagi ma'naviy bo'shliqning namoyon bo'lishi o'g'il bola shaxsini shakllantirish va rivojlantirish ahamiyatini dolzarblashtirmoqda. Madaniyatning deformatsiyasi oʻgʻil bola tarbiyasining asosiy yoʻnalishlari va tendensiyalariga ta'sir etmoqda. Bu esa jamiyat ijtimoiy-ma'naviy muhitini sog'lomlashtirish mexanizmlarini samaradorligini oshirishda o'g'il bola tarbiyasiga ta'sir etuvchi ijtimoiy omillarni aniqlashtirish muhim ahamiyat kasb etishini ta'kidlaydi.
- Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari va davlat siyosatining ahamiyati: Mamlakatimizda tarbiya bilan bog'liq masalalarga doir davlat siyosatini samarali amalga oshirish mexanizmlari ishlab chiqilib, "Xalqimizning erkin va farovon, qudratli Yangi O'zbekistonni barpo etish boʻyicha xohish-irodasini ro'yobga chiqarish, har bir fuqaroga oʻz salohiyatini rivojlantirish uchun barcha imkoniyatlarni yaratish, sog'lom, bilimli va ma'naviy barkamol avlodni tarbiyalash" kabi maqsadlarni oʻzida mujassamlashtirgan holda qabul qilingan me'yoriy-huquqiy hujjatlar mazkur dissertatsiya ishi muayyan darajada xizmat qilishini ta'kidlaydi.
- Sharq va Gʻarb falsafasidagi bola tarbiyasi: Jamiyat muhitida oʻgʻil bola shaxsi va uning jismoniy, ma'naviy, axloqiy tarbiyasi bilan bog'liq ijtimoiy-iqtisodiy muammolar Sharq mutafakkirlarining tadqiqot doirasida fundamental muammo sifatida Konfutsiy, Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Yusuf Xos Hojib, Kaykovus, Abu Homid G'azzoliy kabi allomalarning asarlarida tadqiq etilgan. G'arb faylasuf olimlaridan Suqrot, Platon, Aristotel, J.J.Russo, D.Didro, Klod Adrіen Gelvesiy, I.Kant, G.Spenser, E.Dyurkgeym kabilarning qarashlarida ham jamiyatda oʻgʻil bolaning oʻrni va uning tarbiyasi bilan bog'liq oʻziga xos masalalar oʻrganilgan.
- Tadqiqotning ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati: Ilmiy yangiligi oʻgʻil bola shaxsiga xos boʻlgan fazilatlari va tarbiya jihatlarini ochib berilishi, kvalimetrik nuqtai nazardan yondashish, akmeologik, andragogik, kommunikativ paradigmalariga koʻra, oʻgʻil bola tarbiyasini mustahkamlash, nazariy modelni takomillashtirilishida ifodalanadi. Amaliy ahamiyati esa oʻzbekistonlik oilalarda, ta'lim tizimida va ijtimoiy tashkilotlarda foydalanish mumkinligi bilan belgilangan.
- Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi: Dissertatsiya natijalarining "Milliy Tiklanish" demokratik partiyasi, Oʻzbekiston Milliy Teleradiokompaniyasi, Oila va gender ilmiy-tadqiqot instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Din ishlari qoʻmitasi kabi tashkilotlarda foydalanilganligi va ularga tegishli tavsiyalar ishlab chiqilganligi ta'kidlangan.