Методическое пособие для проведения учебно-полевой практике по ботанике для студентов 2 курса фармацевтического факультета

Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirligi tomonidan nashr etilgan Toshkent farmatsevtika instituti talabalari uchun botanika bo'yicha o'quv-dala amaliyotini o'tkazish uchun mo'ljallangan metodik qo'llanmadir. Qo'llanma farmatsevtika fakultetining 2-kurs talabalari uchun botanika fanini o'rganishda amaliy ko'nikmalarni shakllantirishga qaratilgan. Unda amaliyotning maqsad va vazifalari, o'tkazish tartibi, talabalar tomonidan bajarilishi lozim bo'lgan ishlar, gerbariy yig'ish qoidalari, o'simliklarni aniqlash usullari, morfologik tavsif berish kabi ma'lumotlar keltirilgan. Shuningdek, qo'llanmada talabalar bilimini nazorat qilish uchun savollar va topshiriqlar ham mavjud.

Asosiy mavzular

O'quv-dala amaliyotining maqsad va vazifalari: Amaliyotning asosiy maqsadi talabalarning botanika bo'yicha nazariy bilimlarini mustahkamlash, o'simliklarning morfologiyasi, sistematikasi, ekologiyasi va geografiyasi bo'yicha tushunchalarini kengaytirish, tabiatni kuzatish, o'simliklarni aniqlash va gerbariy tayyorlash ko'nikmalarini shakllantirishdan iborat. Amaliyotning vazifalari orasida botanika faniga oid bilimlarni amalda qo'llash, O'zbekiston florasi va o'simliklar xilma-xilligi bilan tanishish, o'simliklarni aniqlash bo'yicha ko'nikmalarni egallash, dorivor o'simliklarni yig'ish va quritish texnikasini o'rganish muhim o'rin tutadi.
O'quv-dala amaliyotini o'tkazish rejasi: Amaliyot rejasi talabalarning botanika bog'iga tashrifi, dorivor o'simliklar bilan tanishish, O'zbekiston tabiat muzeyiga ekskursiya, kamyob va yo'qolib borayotgan o'simliklar haqida ma'lumot olish, gerbariy tayyorlash va o'simliklarni aniqlash kabi mashg'ulotlarni o'z ichiga oladi. Har bir mashg'ulotning davomiyligi va mazmuni aniq belgilab qo'yilgan.
Dala kundaligini rasmiylashtirish tartibi: Dala kundaligi talabaning amaliyot davomida bajarilgan ishlari haqidagi hisoboti hisoblanadi. Kundalikda amaliyotning maqsadi, rejasi, gerbariy tayyorlash qoidalari, o'simliklarni aniqlash usullari, o'rganilgan o'simliklarning hayotiy shakllari, morfologik tavsifi, rasmlari va sistematik belgilari aks ettirilishi lozim. Kundalik amaliyot rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
Gerbariy yig'ish va quritish qoidalari: Gerbariy o'simliklarning ilmiy kolleksiyasi bo'lib, botanika fanini o'rganishda muhim ahamiyatga ega. Gerbariy yig'ish uchun o'simliklar quruq ob-havoda yig'iladi, ildizlari tozalanadi, so'ngra gazetalar orasiga qo'yilib, quritiladi. Quritilgan o'simliklar qog'ozga yopishtirilib, etiketka bilan ta'minlanadi. Etiketkada o'simlikning nomi, oilasi, yig'ilgan joyi va vaqti, yig'uvchining ismi-sharifi ko'rsatiladi.
O'simliklarni aniqlash: O'simliklarni aniqlash uchun ularning morfologik tuzilishi, xususan, gulining tuzilishi, barglari, poyasi va ildiz tizimiga e'tibor qaratiladi. O'simliklarni aniqlashda maxsus adabiyotlardan, aniqlovichlardan foydalaniladi. O'simlik aniqlangandan so'ng uning oilasi, turkumi va turi aniqlanadi.