Место грамматики в обучении русскому языку как иностранному
Ushbu maqola rus tilini chet tili sifatida o'rganishda grammatikaning o'rni va ahamiyatiga bag'ishlangan. Unda grammatikaning til o'rganishdagi asosiy baza ekanligi, kommunikativ kompetensiyani shakllantirishdagi roli, o'qitish metodlari, kontsentrik o'qitish prinsipining afzalliklari, shuningdek, turli tillardagi o'quvchilar uchun xos bo'lgan xatolar va ularni bartaraf etish yo'llari ko'rib chiqiladi.
Asosiy mavzular
- Grammatikaning o'rni: Grammatika chet tilini o'rganishda zaruriy baza bo'lib, tilni to'liq ishlatish va muloqot qilish imkoniyatini beradi. Ona tilidagi grammatika bilimlari refleksiyada namoyon bo'lsa, chet tilida avtomatik foydalanish darajasiga yetkazilishi kerak.
- Til kompetensiyasi: Til kompetensiyasi uch qismdan iborat: lingvistik (morfologiya, sintaksis, so'z yasalishi), nutqiy (grammatik modellarga asoslangan nutq qurish) va kommunikativ (turli vaziyatlarda muloqot qilish).
- O'qitish metodlari: Chet tilini o'qitishda grammatika alohida yo'nalish sifatida ajratilmaydi, balki vaziyatli-tematik tashkil etish orqali, ya'ni nutq amaliyoti orqali o'rgatiladi. O'quvchiga aniq vazifa beriladi, grammatika esa uning yechimi uchun vosita bo'lib xizmat qiladi.
- Kontsentrik o'qitish: Kontsentrik o'qitish prinsipi mavzuni bir necha bor takrorlashni nazarda tutadi. Bu o'quvchilarni ortiqcha yuklamasdan, mavzuni asta-sekin o'zlashtirish imkonini beradi. Har bir bosqichda leksik va grammatik materiallar kengaytiriladi.
- Xatolar: Turli tillardagi o'quvchilar uchun xos bo'lgan xatolar interferensiya bilan bog'liq. Bunday xatolarni bartaraf etish uchun individual yondashuv va qo'shimcha mavzular kiritish talab etiladi.
- O'quv jarayonini rejalashtirish: O'quv jarayonini rejalashtirish leksik mavzularni tanlash, maqsadlarni aniqlash va kontsentrlarga bo'lishdan boshlanadi. Grammatik materiallar dasturga muvofiq tizimlashtiriladi va bosqichlarga bo'linadi.