Экология
Ushbu kitob ekologiya fanining asosiy tushunchalari, ekotizimlar, bioekos qonunlari, ekologik omillar, ekotizimlarning faoliyati va evolyutsiyasi kabi mavzularni qamrab oladi. Kitobda ekologik muammolarning mohiyatini tushunish, tabiatni muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish masalalari yoritilgan. Shuningdek, kitobda ekologiya faniga hissa qo'shgan olimlarning hayoti va faoliyati haqida ma'lumotlar berilgan.
Asosiy mavzular
- Ekologik tizimlar: Ekologik tizimlar (ekotizimlar) tushunchasi, biologik tizimlar, bioekos qonunlari, ekologik omillar, abiotik va biotik omillar, ekologik xususiyatlar, areallar va ekotizimning tuzilishi.
- Bioekos qonunlari: Bioekos qonunlari, ekologik qonuniyatlar, Kommoner qonunlari, evolyutsion va tizimli qonunlar, xilma-xillik qonunlari, tirik organizmlarning fizik-kimyoviy birlik qonuni, ekologik qoidalar va prinsiplar.
- Ekologik omillar: Ekologik omillarning umumiy tavsifi, abiotik va biotik omillar, ekologik chidamlilik va valentlik, ekologik omillarning mintaqaviyligi, steno- va evribiont organizmlar, cheklangan omillar, minimum va tolerantlik qonunlari, ekologik omillarning o'zaro ta'siri, ekologik jarayonlar.
- Ekotizimlar va organizmlar energetikasi: Energiya tushunchasi, energiya sifati, Quyosh energiyasi, fotosintez va xemosintez, energiya qayta hosil qiluvchi hujayralar, energiya aylanishi va ekotizimlarda energiya oqimi.
- Ekotizimda moddalar aylanishi: Global aylanish, katta aylanish, kichik aylanish, biogeokimyoviy davr, uglerod, azot, kislorod, vodorodning aylanishi va boshqa elementlarning aylanishi.
- Ekotizimlar faoliyati: Umumiy tushunchalar, ekotizimning tashkil topishi, vaqt va bo'shliqdagi chegarasi, mintaqaviyligi, barqarorligi, o'z-o'zidan harakatda bo'lishi va rivojlanishi.
- Ekotizim evolyutsiyasi: Erdagi hayot tasodifiymi, dunyoning moddiy birligi, koinot evolyutsiyasi, evolyutsiya omillari, urlaish va maydon. ekotizim tarkibiy qismi, evolyutsiyasi va to'lqinlari.