Xalq og‘zaki poetik ijodi
Ushbu kitob o‘zbek xalq og‘zaki ijodi va uning davlat ahamiyatiga ega ekanligini, shuningdek, bu merosning o‘ziga xos xususiyatlari, janrlari, namunalari, badiiy xususiyatlari va o‘rganish metodlarini yoritadi. Kitobda qadimiy miflar, afsonalar, rivoyatlar, ertaklar, qo‘shiqlar, maqollar, topishmoqlar, askiya, lof kabi folklor janrlari batafsil tahlil qilingan. Doston ijrochiligi maktablari va ularning vakillari haqida ma'lumotlar berilgan.
Asosiy mavzular
- Xalq og'zaki ijodi va qadriyatlari davlat maqomida: Ushbu mavzu oʻzbek xalq ogʻzaki ijodining Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan keyingi davrda davlat siyosatida tutgan oʻrnini, madaniy merosga boʻlgan eʼtiborni, milliy qadriyatlarni tiklash va rivojlantirish masalalarini yoritadi. Shuningdek, bu qismda oʻzbek adabiyotshunosligida folklorga eʼtiborning kuchayishi va bu sohadagi tadqiqotlarning ahamiyati taʼkidlangan.
- Oʻzbek xalq og'zaki ijodining xususiyatlari: Bu mavzu folklorning asosiy belgilari: anʼanaviylik, ogʻzakilik, improvizatorlik, jamoaviylik, variantlilik va versiyalilik, anonimlik kabi xususiyatlarini batafsil tahlil qiladi. Har bir xususiyat misollar bilan ochib berilgan.
- Eng qadimgi xalq og'zaki ijodi namunalari, miflar: Ushbu qismda mifologik dunyoqarashning shakllanishi, qadimiy turkiy mifologiya, xususan, Mitra obrazi, totemizm, fetishizm, animizm kabi tushunchalar haqida ma'lumot beriladi. Miflar yaratilishining sabablari va xususiyatlari tahlil qilinadi.
- Xalq og'zaki ijodi janrlari, ularning tarkibi: Bu mavzu folklor janrlarining tasnifi, ularning oʻziga xos xususiyatlari, bir-biridan farqlari, estetik jihatlari, tarkibiy qismlari kabi masalalarni yoritadi. Epos, lirika va dramatik janrlar haqida tushunchalar berilgan. Shuningdek, maqollar, topishmoqlar, afsona, rivoyat, latifa, lof, ertak, qoʻshiq, terma, askiya kabi alohida janrlar batafsil tahlil qilingan.
- Xalq baxshilari: Dostonchilik sanʼati va uning namoyandalari, baxshilarning hayoti, ijodi, doston yaratish va ijro etish mahorati, ularning repertuaridagi dostonlar haqida maʼlumot beriladi. Mazkur qismda Ergash Jumanbulbul oʻgʻli, Fozil Yoʻldosh oʻgʻli, Muhammadqul Jonmurod oʻgʻli Poʻlkan, Islom shoir Nazar oʻgʻli kabi mashhur baxshilarning hayoti va ijodiy faoliyati yoritilgan.