Сопоставительный анализ математических терминов в китайском и узбекском языках
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan magistrlik dissertatsiyasi bo'lib, unda Xitoy va O'zbek tillarida matematik terminlarning qiyosiy tahlili o'tkazilgan. Dissertatsiyada matematik terminlarning shakllanish tarixi, usullari, semantik xususiyatlari va o'zaro ta'siri ko'rib chiqilgan. Tadqiqotda matematik terminlarning o'ziga xos xususiyatlari, ularning tuzilishi, semantikasi va qiyosiy jihatlari chuqur o'rganilgan. Shuningdek, kitobda ikki til o'rtasidagi o'xshashlik va farqlar ham aniqlangan.
Asosiy mavzular
- Matematik terminlarning shakllanish tarixi: Ushbu bobda Xitoy va O'zbek tillarida matematik terminlarning shakllanish bosqichlari, asosiy omillari va rivojlanish tendensiyalari ko'rib chiqilgan. Xitoy matematik terminologiyasining shakllanishi Xon va Sun davrlariga borib taqaladi, O'zbekistonda esa XX asrning boshlarida jadidlar harakati davrida shakllana boshlagan.
- Matematik terminlar yaratilish usullari: Bu bobda Xitoy va O'zbek tillarida matematik terminlar yaratilishining asosiy usullari (so'z yasash, affiksatsiya, o'zlashtirish) tahlil qilingan. Xitoy tilida so'z biriktirish, affiksatsiya va o'zlashtirish usullari keng tarqalgan bo'lsa, O'zbek tilida ko'proq o'zlashtirish usuli qo'llaniladi.
- Matematik terminlarning semantik xususiyatlari: Bu bobda Xitoy va O'zbek tillaridagi matematik terminlarning tuzilishi, semantikasi va kategoriyalari ko'rib chiqilgan. Terminlar oddiy, hosilaviy va murakkab turlarga ajratilgan. Shuningdek, ikki til o'rtasidagi o'xshashlik va farqlar aniqlangan.
- Ikkilamchi o'zlashtirish: Ushbu mavzu Xitoy va O'zbek tillarida ikkilamchi o'zlashtirish hodisasini o'rganadi. Bunda bir tildan ikkinchi tilga kirgan so'zning keyinchalik o'zgarishi va qayta o'zlashtirilishi jarayoni tahlil qilinadi. Masalan, arab tilidan o'zlashgan so'zlar Xitoy va O'zbek tillarida farqli shakllarga ega bo'lishi mumkin.