Бадиий матнлар устида ишлаш

Ushbu kitob zamonaviy o'zbek va ingliz tillarida gap tuzilishining sintaktik, semantik, pragmatik jihatlarini qiyosiy o'rganishga bag'ishlangan. Unda gap bo'laklarining turlari, kommunikativ vazifalari, ma'noviy xususiyatlari va tilshunoslik nazariyalari nuqtai nazaridan tahlili keltirilgan. Kitob davomida lingvistik maktablar va olimlarning qarashlari, o'zbek va ingliz tillaridagi gap tuzilishining o'ziga xos xususiyatlari, grammatik va mantiqiy aspektlari keng yoritilgan. Tadqiqotda olingan natijalar tilshunoslik sohasidagi tadqiqotchilarga, filologiya talabalariga va o'zbek tilini o'rganuvchi xorijliklarga mo'ljallangan.

Asosiy mavzular

Gapning sintaktik qurilishi: Ushbu mavzu doirasida gapning sintaktik tuzilishi, so'z birikmalari va gap bo'laklarining o'zaro aloqalari, grammatik kategoriyalar hamda gap tuzilishining turli aspektlari (mantiqiy, psixologik, formal-grammatik) o'rganiladi. Shuningdek, turli olimlarning (A.A.Shaxmatov, F.F.Fortunatov, O.Espersen va boshqalar) gap tuzilishiga oid qarashlari tahlil qilinadi.
Funktsional tilshunoslikda gapning tahlili: Bu mavzuda Praga tilshunoslik maktabining funksional yondashuvi, gapning aktual bo'linishi (V.Matezius nazariyasi), kommunikativ aspektlari va til vositalarining (intonatsiya, so'z tartibi) roli yoritiladi. Ma'noviylik kategoriyasi, gapning ma'noviy va grammatik aspektlari o'rtasidagi munosabatlar masalalari ko'rib chiqiladi.
Gap bo'laklarining turlari: Gap bo'laklarining (ega, kesim, to'ldiruvchi, aniqlovchi, hol) grammatik va semantik xususiyatlari, o'zbek, ingliz va rus tillaridagi ifodalanishi, ularning gap tarkibidagi o'rni va vazifasi tahlil qilinadi. Shu bilan birga, sub'ekt (ega) tushunchasining turli talqinlari va munozarali jihatlari ham yoritiladi.