Особенности формирования и течения билиарного сладжа у детей
Ushbu dissertatsiya bolalarda jig'ar safrosi bilan bog'liq muammolar, ya'ni safro loyqasi (biliarniy sladj - BS) ning rivojlanish xususiyatlari, diagnostikasi va profilaktikasiga bag'ishlangan. Tadqiqotda safro loyqasining bolalar orasida tarqalishi, uning shakllanishidagi xavf omillari, turli bosqichlari va simptomatikasi o'rganilgan. Tadqiqot natijalariga ko'ra, bolalarda jig'ar safrosi bilan bog'liq kasalliklar orasida safro loyqasining ulushi 18,5%ni tashkil etadi. BSning I turi (giperexogen zarralar tini) eng ko'p uchraydi (57,8%). Tadqiqotda, shuningdek, safro loyqasining rivojlanishida onaning homiladorlik davridagi holati, irsiyat, bola ovqatlanishi va jismoniy faolligi kabi omillarning ahamiyati aniqlangan. Tadqiqot asosida safro tosh kasalligining oldini olish bo'yicha tavsiyalar va diagnostika algoritmi ishlab chiqilgan.
Asosiy mavzular
- Safro loyqasining (Biliarniy sladj) O'zbekistondagi bolalar orasida tarqalishi: Tadqiqot natijalariga ko'ra, O'zbekistonda bolalar orasida safro loyqasi (BS) bilan kasallanish darajasi 18,5%ni tashkil etadi. Bu ko'rsatkich, ayniqsa, ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari bilan og'rigan bolalarda yuqori.
- Safro loyqasining (BS) rivojlanishidagi xavf omillari: Tadqiqotda safro loyqasining rivojlanishida onaning homiladorlik davridagi salbiy holatlari (anemiya, gipoksiya), irsiy moyillik, bola ovqatlanishidagi kamchiliklar (gipodinamiya, noto'g'ri ovqatlanish) va jismoniy faollikning yetishmasligi muhim rol o'ynashi aniqlangan.
- Safro loyqasining (BS) diagnostikasi va tasnifi: Bolalarda safro loyqasini aniqlashda ultratovush (UZI) tekshiruvi asosiy diagnostika usuli ekanligi, uning yordamida safro loyqasining I, II, III turlari aniqlanishi va bu turlarning klinik ko'rinishlari turlicha bo'lishi ta'kidlanadi.
- Safro loyqasining (BS) profilaktikasi va davolash usullari: Tadqiqotda safro loyqasini oldini olish va davolash bo'yicha kompleks chora-tadbirlar, jumladan, parhez, jismoniy faollikni oshirish va sog'lom turmush tarzini targ'ib qilish bo'yicha tavsiyalar berilgan. Shuningdek, kasallikning oldini olish va erta aniqlash uchun diagnostika algoritmi ishlab chiqilgan.