Божхона соҳасида халқаро ҳамкорлик: кеча ва бугун
Ushbu maqola O'zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan keyin jahon hamjamiyatida xalqaro huquqning sub'ektiga aylanganligi va xususan, bojxona sohasida xalqaro hamkorlikning bugungi kundagi holati, xususan, Jahon bojxona tashkiloti bilan hamkorlikning rivojlanishi, xalqaro konvensiyalar va bitimlar, shuningdek, ikki tomonlama va ko'p tomonlama hamkorlikning ahamiyati haqida so'z yuritadi. Jahon bojxona tashkiloti bilan hamkorlikning tarixiy jihatlari, qabul qilingan konvensiyalar, jumladan, Kioto konvensiyasi va uning yangi versiyasi, shuningdek, xalqaro hamkorlikni rivojlantirish bo'yicha qabul qilingan boshqa normativ-huquqiy hujjatlar, jumladan, MDH davlatlari bilan imzolangan bitimlar va ularning amaliyotga tatbiqi atroflicha ko'rib chiqiladi. Maqolada, shuningdek, O'zbekistonning xalqaro tashkilotlar, xususan, BMT, Shanxay hamkorlik tashkiloti, Mintaqaviy hamkorlik dasturlari va ikki tomonlama hamkorlik doirasida amalga oshirayotgan ishlari va erishgan yutuqlari ham sanab o'tilgan. Jumladan, O'zbekiston-Qozog'iston chegarasidagi yangi ochilgan o'tkazish punktlarining ahamiyati va ularning bojxona nazoratini soddalashtirishdagi roli ta'kidlangan.
Asosiy mavzular
- O'zbekistonning xalqaro huquq sub'ektiga aylanishi: Maqolaning boshida O'zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgach, jahon hamjamiyatida teng huquqli sub'ekt sifatida tan olinishi va xalqaro huquqning sub'ektiga aylanishi haqida so'z boradi. Bu borada O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 17-moddasi hamda O'zbekistonning tashqi siyosatining asosiy prinsiplari keltiriladi.
- Bojxona sohasida xalqaro hamkorlikning rivojlanishi: Ushbu mavzu O'zbekistonning Jahon bojxona tashkiloti (JBT) bilan hamkorligiga bag'ishlangan. 1992 yilda JBTga a'zo bo'lganligi, uning faoliyatida ishtiroki, xususan, 1995 yilda Siyosiy komissiyaga va 2001 yilda Moliya qo'mitasiga saylanishi O'zbekistonning xalqaro bojxona hamjamiyatida tan olinganligidan dalolat beradi. Shuningdek, bojxona xizmatini jahon standartlariga yaqinlashtirish maqsadida qabul qilingan 15 dan ortiq xalqaro konvensiyalar haqida ham ma'lumot beriladi.
- Xalqaro konvensiyalar va bitimlar: Maqolada bojxona sohasidagi 123 ta normativ-huquqiy hujjat, jumladan, 32 ta hukumatlararo va 91 ta xorijiy idoralararo shartnoma imzolanganligi keltiriladi. Xususan, Kioto konvensiyasi va uning 1999 yilda qabul qilingan yangi versiyasi, shuningdek, "Xavfsizlik va jahonda savdoni engillashtirishning hadli standartlari" kabi muhim hujjatlar tilga olinadi.
- Ko'p tomonlama va ikki tomonlama hamkorlik: Ushbu mavzu O'zbekistonning boshqa xalqaro tashkilotlar, jumladan, BMT, Shanxay hamkorlik tashkiloti, MDH va boshqa mintaqaviy hamkorlik dasturlari doirasidagi ishtirokiga bag'ishlangan. Shuningdek, O'zbekiston-Qozog'iston davlat chegarasidagi yangi ochilgan o'tkazish punktlarining ahamiyati va ularning bojxona nazoratini soddalashtirishdagi roli ta'kidlangan.
- Erkin savdo hududi to'g'risidagi shartnomalar: Maqolada MDHga a'zo davlatlar o'rtasida erkin savdo hududi to'g'risidagi shartnomalar va ularning O'zbekiston tomonidan ratifikatsiya qilinishi hamda ushbu shartnomalar doirasida bojxona bojlari va yig'imlarini yig'ishda imtiyozlar berilishi haqida so'z boradi.