Электр тизимининг баркарор режимини хисоблашда чегаравий шарт-ларни инобатга олиш ечимларини таткик килиш

Ushbu kitobda Oʻzbekiston milliy elektr tarmogʻining normal holatdan tashqari (avariyadan keyingi) holatdagi rejimlarni hisoblash va avariyadan keyingi oʻz-oʻzidan barqarorlashuvchi rejimlarni aniqlashning nazariy va uslubiy jihatlari, shuningdek, ularni kompyuterda realizatsiya qilish masalalari atroflicha oʻrganilgan. Kitobda elektr energiyasi tizimlarining barqarorligini taʼminlash, avariya sharoitlarida tizimning ish faoliyatini tiklash, hisoblash uslublarini takomillashtirish va yangi dasturiy taʼminotni yaratish masalalariga alohida urgʻu berilgan. Kitobda murakkab elektr tizimlarining dinamik rejimlarini hisoblash, avariya holatlarini modellashtirish va tizimlarning ishonchliligini baholash kabi muhim masalalar yoritilgan.

Asosiy mavzular

  • Kirish: Elektr tizimlarini katta elektr energetika tizimlariga birlashtirishning iqtisodiy samarasi va natijada yuzaga keladigan murakkabliklar, tizimning "yashashchanligi" muammosi, avariya holatlarida tizimning barqaror rejimini aniqlash zaruriyati va buning uchun chastotani hisobga olish muhimligi haqida soʻz boradi.
  • 1-BOB. Ishda vazifalarning qoʻyilishi va muammo holatining tahlili: Bu bobda EHMdan foydalangan holda murakkab elektr tizimlarining barqarorlashgan rejimlarini hisoblash boʻyicha adabiyotlar tahlil qilinadi. Barqaror rejimlarni aniqlashning zaruriyati, tadqiqot uslubi va ishning tuzilishi haqida maʼlumot beriladi.
  • II-BOB. Quvvatning katta hajmdagi muvozanatdan chetlanishida elektr tizimlarining oʻzi barqarorlashuvchi rejimlarni hisoblash uslubiyoti: Bu bobda elektr tizimlarida oʻzi barqarorlashuvchi rejimlarni hisoblash uslubiyoti, uning nazariy asoslari, chastota oʻzgarishlarini hisobga olgan holda hisoblash algoritmlari va masalaning matematik ifodasi bilan tanishtiriladi.
  • III BOB. Barqaror rejimlarni hisoblashda birlamchi maʼlumotlarning tarkibini tahlil qilish va tizimning topologik bogʻliqligini aniqlash usullari: Bu bobda elektr tizimlarini boshqarishda birlamchi maʼlumotlarning muhim roli, tizim strukturasi va uning topologik bogʻliqligini aniqlash usullari, shuningdek, qismlarga boʻlinishni aniqlash usullari haqida maʼlumot beriladi.
  • IV BOB. Oʻz-oʻzidan barqarorlashadigan rejimlarni chegaraviy shartlarini hisoblash metodlarini kompyuterda realizatsiya qilish masalalari: Bu bobda oʻz-oʻzidan barqarorlashadigan rejimlarni hisoblash uslubining nazariy asoslari va EHMda hisoblash dasturini yaratish masalalari koʻrib chiqiladi. Shuningdek, chastotani fikslashi qilingan parametr sifatida hisoblash algoritmi va uning iteration jarayonini tezlashtirish usullari haqida soʻz boradi.
  • 1.5. Xulosa: Boblar yakunida olingan asosiy xulosalar, jumladan, avariyadan keyingi oʻzi barqarorlashuvchi rejimlarni hisoblashning dolzarbligi, bu jarayonda koʻplab omillarni hisobga olish zaruriyati va uning matematik modelini tuzish hamda EHM uchun dastur yaratishning muhimligi taʼkidlanadi.
  • 2.5. Energo tizimlaridagi oʻzi barqarorlashuvchi rejimlarni hisoblash algoritmi va masalaning matematik ifodasi: Generator va yuklamalarning chastota boʻyicha bogʻlanishlari, ularning boshlangʻich qiymatlarini aniqlash usullari hamda oʻzi barqarorlashuvchi rejimlarni hisoblash algoritmi va uning matematik ifodasi keltirilgan.
  • 3.3. Tarmoq topologiyasini tahlil qilishning graflı usullari: Bu bobda tarmoqlar topologiyasini tahlil qilishning graflı usullari, jumladan, graflarning bogʻlanishini tekshirish algoritmlari va ularning samara-dorligi koʻrib chiqiladi.
  • 3.4. Tarmoq strukturasini tahlil qiluvchi matrisali metodlar va tizimni qismlarga boʻlinishi faktini aniqlovchi algoritm lar: Bu bobda matrisali metodlar, qismlarga boʻlinishni aniqlash algoritm-lari va ularning elektr tizimlarini hisoblashdagi qoʻllanilishi haqida soʻz boradi.
  • 4.3. Oʻz-oʻzidan barqarorlashuvchi rejimlarni hisoblash uslubining tezlashuvini tanlash: Bu bobda oʻz-oʻzidan barqarorlashuvchi rejimlarni hisoblash uslubining tezlashuvini taʼminlash va chastota boʻyicha boshlangʻich yaqinlashuvlarni tanlash usullari koʻrib chiqiladi. Shuningdek, EHM dasturini ishlab chiqish jarayonida yuzaga kelgan muammolar va ularning yechimlari haqida maʼlumot beriladi.
  • 4.5. Hisoblash natijalarini umumlashtirish: Bu bobda hisoblashlar natijasida olingan maʼlumotlar umumlashtirilib, EHM dasturining samaradorligi, yaʼni mashina vaqti sarfi va iteration jarayonining yaqinlashuv tezligi tahlil qilinadi. Shuningdek, elektr tizimlarining turli holatlari boʻyicha hisoblashlar keltirilgan.
  • 4.6. Xulosa: Avtoreferat yakunida oʻz-oʻzidan barqarorlashuvchi rejimlarni hisoblash sohasidagi asosiy muammolar, ularni yechish uslublari va yaratilgan dasturiy taʼminotning ahamiyati haqida xulosalar berilgan.