Қўзғалувчан муҳитларни математик моделлаштириш усуллари
Ushbu dissertatsiya qo'zg'aluvchan muhitlarni matematik modellashtirish usullarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda qo'zg'aluvchan muhitlarning regulyator mexanizmlari, ularning normal va patologik holatlarda ishlash qonuniyatlari, shuningdek, ushbu jarayonlarni modellashtirish uchun matematik apparat ishlab chiqish va dasturiy ta'minot yaratish ko'rib chiqilgan. Xususan, yurak, jigar va qalqonsimon bez kabi biologik tizimlarning o'zini o'zi boshqarish mexanizmlari, ularning o'zgaruvchan sharoitlarga moslashishi, kasalliklarning oldini olish va aniqlash, davolash usullarini takomillashtirish kabi muhim masalalarga bag'ishlangan.
Asosiy mavzular
- Qo'zg'aluvchan muhitlarning matematik modellashtirish usullari: Ushbu mavzu qo'zg'aluvchan muhitlarning umumiy qonuniyatlarini, ularning dinamikasini o'rganish uchun qo'llaniladigan matematik modellashtirish usullarini, qabul qilingan usullar va mexanizmlarni qamrab oladi. Jumladan, qochma usullar, global ta'sir mexanizmlari va teskari aloqa tizimlarining global mexanizmlari asosida qo'zg'aluvchan muhitlarni modellashtirish usuli ishlab chiqilgan.
- Biologik qo'zg'aluvchan muhitlarning regulyator mexanizmlarini modellashtirish: Bu qism biologik qo'zg'aluvchan muhitlarning o'ziga xos xususiyatlari, jumladan, kooperativlik, oxirgi mahsulotni inhibisyonlash va elementlararo o'zaro ta'sirining noaniqligini hisobga olgan holda ularning regulyator mexanizmlarini modellashtirishga bag'ishlangan. Ushbu yondashuv real biologik tizimlarning normal va patologik holatlarini aniqlash imkonini beradi.
- Funksional-differensial tenglamalar yordamida qo'zg'aluvchan muhitlarni modellashtirish: Ushbu mavzu qo'zg'aluvchan muhitlardagi ketma-ket jarayonlarni, elementlararo o'zaro munosabatlarning fazoviy-vaqt jihatdan tashkil topishini hisobga olgan holda, kechikishli funksional-differensial tenglamalar asosida matematik apparatni ishlab chiqishga qaratilgan. Bu, qo'zg'aluvchan muhit elementlarining salbiy bo'lmagan faolligi, resurslarining cheklanganligi va tebranish qobiliyati kabi talablarni ta'minlaydi.
- Qo'zg'aluvchan muhitlarni miqdoriy o'rganish uchun usullar va dasturlar: Bu mavzu rivojlangan nazariy asoslar va usullar yordamida aniq biologik jarayonlarning matematik modellarini yaratish, funksional-differensial tenglamalar yechimlarini miqdoriy va sifat jihatdan tahlil qilish hamda real biologik qo'zg'aluvchan muhitlarning asosiy qonuniyatlarini aniqlashga bag'ishlangan. Shuningdek, ushbu yondashuv oddiy funksional-differensial tenglamalar tizimining funksional va diskret analoglarini olish uchun usulni ishlab chiqishni o'z ichiga oladi.