Ushbu kitobda jadidchilik harakatining mohiyati, maqsadlari, faoliyati va Turkistondagi o'rni yoritilgan. Jadidlarning siyosiy qarashlari, tashkilotlari va mahalliy jamiyatlardagi faoliyati tahlil qilingan. Shuningdek, jadidlarning milliy uyg'onishdagi roli va mustaqillik uchun kurashi ochib berilgan.
Ushbu kitobda XX asr boshidagi Turkistonning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoli, jadidchilik harakatining kelib chiqishi, maqsadi, vazifalari, faoliyati, uning Turkiston xalqlari hayotiga ta'siri, jadidchilik harakatining asosiy namoyandalari va ularning faoliyati haqida ma'lumotlar berilgan. Shuningdek, sovet davridagi jadidlarning taqdiri va faoliyati yoritilgan.
Maqolada jadidchilik harakati, uning mohiyati, maqsadlari va Turkistondagi faoliyati haqida so'z boradi. Jadidlarning milliy o'zlikni anglash, ma'rifatni yoyish, ta'limni isloh qilish va milliy ozodlik uchun kurashdagi roli ochib berilgan. Shuningdek, jadidlarning o'zbek xalqining milliy ongini shakllantirish, milliy maktablar ochish va yoshlarni chet elda o'qitish kabi sa'y-harakatlari tahlil qilinadi.
Ushbu kitob O'rta Osiyo xalqlarining XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlaridagi hayotida Islom dinining rolini o'rganadi. Unda Islomning mintaqadagi siyosiy va iqtisodiy o'zgarishlar, ruslar tomonidan bosib olinishi, mahalliy aholining turmush tarzi, ma'rifatparvarlik harakati, diniy ta'lim va boshqa sohalarga ta'siri tahlil qilinadi.
"Душманни танитган дўст" мақоласида А. Қодирийнинг "Ўтган кунлар" романидаги уста Алим образи таҳлил қилинади. Унда уста Алимнинг романдаги ўрни, бадиий фалсафаси, давр концепциясини ифодалашдаги роли кўриб чиқилади. Муаллиф А. Қодирийнинг ижодий савияси Чўлпон ва Фитратдан фарқини, ижтимоий жараёнга муносабатини таҳлил қилади. Уста Алим ва Отабек образларининг зиддияти, жадидчиликнинг моддийлик билан алоқаси, шахснинг жамиятдаги ўрни каби масалалар ёритилади.
Ushbu dissertatsiya avtoreferati O'zbekistonning jadid adabiyoti namoyandalarining milliy mustaqillik, ma'rifat va yangilanish g'oyalarini o'z asarlarida qanday aks ettirganligini tahlil qiladi. Tadqiqotda jadid adabiyotining shakllanish manbalari, uning ijtimoiy-siyosiy va madaniy-ma'rifiy yo'nalishlari, shuningdek, oila instituti va milliy davlatchilik kabi masalalarga oid qarashlari o'rganilgan.
Kitobda Turkistonda jadidchilik harakati, uning maqsadlari, mohiyati va jamiyatga ta'siri o'rganilgan. Jadidchilikning paydo bo'lishi, rivojlanishi, siyosiy faoliyati va Turkistonning mustaqilligi uchun kurashdagi roli ko'rib chiqilgan.
Ushbu monografiya Buxoroda jadidchilik harakati va modernizatsiya jarayonlari, xususan, matbuot, ta'lim va ma'rifat muassasalarining ushbu jarayondagi o'rni va ularning qarshiliklar bilan kurashini qamrab oladi. Tadqiqot 1912-1926 yillardagi Buxoro amirligining so'nggi davri va Buxoro Xalq Respublikasi (BXSR) davrini o'z ichiga oladi. Muallif, ayniqsa, jadidchilikning ijtimoiy-siyosiy va ma'rifiy harakat sifatida jamiyatni yangilashdagi rolini, matbuotning rivojlanishini va ma'rifat muassasalarining shakllanishini tahlil qiladi. Monografiyada "Buxoroi sharif", "Turon", "Uchqun" kabi nashrlar, shuningdek, "Buxoro ma'rifat uyi"ning faoliyati ham yoritilgan.
Ushbu maqola Turkistonda jadidchilik harakatining roli va mohiyatini, xususan, yoshlarning jadidchilik mafkurasidagi o'rnini va ta'lim siyosatiga ta'sirini o'rganadi. Maqola jadidchilikning Turkiston jamiyatini modernizatsiya qilishdagi ahamiyatini, yoshlarning milliy ongini shakllantirishdagi rolini va mustaqillikka erishishdagi hissasini tahlil qiladi. Shuningdek, maqolada jadidlarning ta'lim sohasidagi islohotlari, yangi maktablar ochish, o'quv adabiyotlarini yaratish va yoshlarni ilmli qilishga qaratilgan faoliyatlari yoritilgan. Maqola O'zbekistonning mustaqillik yillaridagi taraqqiyotida jadidchilikning ahamiyatini va yoshlarning bu jarayondagi rolini baholaydi.
Ushbu matnda jadidlarning ma'rifatparvarlik roli, Turkistonda jadidchilik harakatining kelib chiqishi, jadidlarning ilgari surgan g'oyalari, ularning faoliyati va islohotlari haqida ma'lumotlar berilgan. Jadidchilikning asosiy maqsadi xalqni hurriyatga olib chiqish, ma'naviy kamolotga erishish va milliy ozodlikka intilish ekanligi ta'kidlangan. Jadidlarning maktablar va madrasalarda islohotlar o'tkazish, milliy matbuotni rivojlantirish va teatr san'atini qo'llab-quvvatlashdagi roli ko'rsatilgan.