Ushbu kitob Lev Tolstoyning Hazrati Muhammad (s.a.v.) hadislari haqidagi qarashlari va mushohadalarini o'z ichiga oladi. Kitobda adibning islom diniga bo'lgan hurmati, diniy bag'rikengligi va insoniy qadriyatlarga sodiqligi aks etgan.
Ertakda garang odamning echkilari yo'qoladi. Ularni topish uchun uchrashganlarga va'dalar beradi, lekin garangligi tufayli tushunmovchiliklar yuzaga keladi. Qo'shnisi bilan echkining shoxi uchun janjallashadi. Qo'shchisining xotini ham garang bo'lgani sababli, erining harakatlarini noto'g'ri talqin qilib, uyidan ketib qoladi. Oxirida, ularning janjali qo'shnilar va qizining noto'g'ri tushunishiga sabab bo'ladi. Barcha garanglar bir-birlaridan uyalib yuradi.
Qo'llanma O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2010 yilni "Barkamol avlod yili" deb e'lon qilishi munosabati bilan oliy o'quv yurtlari talabalarining ma'naviy merosni o'rganishi va bunyodkor g'oyalaridan o'quv jarayonida foydalanish maqsadida tayyorlangan. Unda Buxoroyi Sharifda Piri Dastgir nomi bilan tanilgan buyuk mutasavvif olim qalamiga mansub bir g'azal taxlili asosida komil inson sifatlari ko'rsatilgan.
Ushbu kurs ishi "Sabot ul-Ojizin" asaridagi hikoyatlarning genezisiga bag'ishlangan bo'lib, unda So'fi Olloyor hayoti, ijodi, asarning o'ziga xosligi va hikoyatlarning manbalari tahlil qilingan. Asarda so'fiylikning ayrim jihatlari, umuminsoniy qadriyatlar hamda odob-axloq masalalari badiiy talqin etilgan.
Ushbu kitob urdu tilini o'rganish uchun mo'ljallangan bo'lib, uning fonetikasi, grammatikasi va sintaksisi kabi asosiy jihatlarini qamrab oladi. Kitobda so'zlashuv ko'nikmalarini rivojlantirishga ham e'tibor qaratilib, turli mavzularda mashqlar va topshiriqlar berilgan.
Alisher Navoiyning "Mahbub ul-Qulub" asari insoniyat, jamiyat va axloq-odob masalalariga bag'ishlangan pandnoma. Asarda adolat, saxovat, qanoat, sabr, tavozu kabi fazilatlar ulug'lanib, zulm, hasad, riyo kabi illatlar qoralanadi. Muallif jamiyatning turli tabaqalari vakillarini (shohlar, vazirlar, ulamolar, fuzalolar, qozilar, muftiylar, tabiblar va boshqalar) o'ziga xos uslubda tasvirlab, ularning ijobiy va salbiy xususiyatlarini ochib beradi. Asar hikoyatlar, aforizmlar va she'riy parchalar bilan boyitilgan.
"Mahbub ul-qulub" asari Alisher Navoiyning muhim asarlaridan biri bo'lib, unda insoniylik, adolat, ma'rifat va axloqiy masalalar keng yoritilgan. Asarda Navoiy o'z davrining ijtimoiy va siyosiy muammolariga munosabat bildiradi, insoniy fazilatlarni madh etadi va illatlarni qoralaydi. Asar uch qismdan iborat bo'lib, har bir qismda turli mavzularga murojaat qilinadi. Birinchi qismda siyosiy va axloqiy qarashlar, ikkinchi qismda axloqiy masalalar, uchinchi qismda esa turli foydali maslahatlar va hikmatlar bayon etiladi. Asar Navoiyning hayotiy tajribasi va xulosalarini o'z ichiga olgan bo'lib, o'quvchilarga insoniylik, adolat va ma'rifat yo'lida yo'l-yo'riq ko'rsatadi.
Ushbu kitob 'Istiklol davri navoiyshunosligi' turkumining to'rtinchi jildi bo'lib, Saidbek Xasanovning 'Hazrati Navoiyning ma'naviy olami' va Muxammadjon Xakimovning 'Alisher Navoiy asarlarini ko'chirgan xattotlar' kabi qimmatli asarlarini o'z ichiga oladi. Kitobda Alisher Navoiyning boy ijodiy merosi, uning asarlarining adabiyotimiz va madaniyatimizdagi o'rni, shuningdek, uning asarlarini ko'chirgan xattotlar ijodi haqida keng qamrovli ma'lumotlar berilgan.
Kitobda tasavvuf tarixi, maqsadlari, yassaviya tariqatining mohiyati, zangi otaning nasabi, hayoti, faoliyati va ibratli hikoyalari haqida ma'lumot berilgan. Shuningdek, ziyorat odoblari ham keltirilgan.
Kitob Jaloliddin Rumiyning hayoti, ijodi, shaxsiyati va ta'limotlariga bag'ishlangan. Unda Rumiyning bolaligi, ta'lim olishi, sufiylik yo'liga kirishi, Shams Tabriziy bilan uchrashuvi, "Masnaviy" asari, dunyoqarashi, aqlni ishlatish, jabr va ixtiyor masalalari, dunyoqarashi va merosi haqida ma'lumotlar berilgan.