Shirinmiya (Glycyrrhiza glabra L). o‘stirish оrqаli sho‘rlаngаn tuprоqlаr mikrоflоrаsini yaхshilаsh
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Ushbu bitiruv malakaviy ishi Glycyrrhiza glabra L. (shirinmiya) oʻsimligining kimyoviy tarkibini, xususan, glitsirrizin kislotasini va uning hosilalarini oʻrganishga bagʻishlangan. Ishda shirinmiya ildizidan glitsirrizin kislotasini olish usullari, uning fizik-kimyoviy xossalari, biologik faolligi va tibbiyot hamda xalq xoʻjaligida qoʻllanilishi batafsil yoritilgan. Tadqiqot natijalari asosida shirinmiya ildizidan texnik glitsirrizin kislotasi ajratib olindi va uning xossalari oʻrganildi.
Ushbu maqola "Shirinmiya" (Glycyrrhiza glabra L.) o'simligining bioekologik va biomeliorativ xususiyatlarini o'rganishga bag'ishlangan bo'lib, uning ildizining tuzlarni o'zlashtirish qobiliyati, tibbiyotda va sanoatda qo'llanilishi, shuningdek, O'rta Osiyoda, xususan O'zbekistonda tarqalishi haqida batafsil ma'lumot beradi. Tadqiqotda shirinmiyaning turli xil tuproqlarda, jumladan sho'rlangan yerlarda ham o'sishi va uning dorivor ahamiyati ta'kidlanadi. Xitoy, Tibet va Misr tabobatida qadimdan qo'llanilgani, shuningdek, zamonaviy farmatsevtika, oziq-ovqat sanoati va hatto texnikada foydalanilayotgani haqida ma'lumotlar keltirilgan.
Ushbu magistrlik dissertatsiyasida musulmon Sharqi adabiyoti tarixidagi eng go'zal adabiy an'analardan biri bo'lgan Xusrav va Farhod munozarasining genezisi, shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari, kompozitsion va g'oyaviy takomili masalalari va bu jarayonda ulug' shoir va mutafakkir Alisher Navoiy asarining favqulodda iste'dod namunasi ekanligi, bu iste'dod va yuksak tafakkurning namoyon bo'lish vositalari haqida mulohazalar yuritiladi. Eron sosoniylarining mashhur vakili Xusrav II Parvez Sharq xalqlari tarixi va badiiy ijodida o'ziga xos o'ringa ega bo'lgan shaxslardan biridir. Xusrav shxsiyati va timsoli tilga olinadigan manbalarni to'rt guruhga ajratish mumkin: Tarixiy va solnoma asarlar, Ishqiy-romantik dostonlar, Turli janrlardagi lirik asarlar, Axloqiy-falsafiy asarlardagi tamsil-hikoyatlar. Xusravning ilk badiiy timsolini yaratgan shoir Abulqosim Firdavsiy bo'lsa, Farhod timsolining adabiyotga kirib kelishi va Xusrav bilan Shirin o'rtasidagi sujet voqealarida mustahkam o'rin tutishi, shu jumladan Xusrav bilan Farhod munozarasining ilk namunasi Nizomiy Ganjaviy ijodi bilan bog'liqdir. Alisher Navoiyga qadar Xusrav va Farhod ziddiyati murakkab bosqichlarni bosib o'tdi. Jumladan, Xusrav Dehlaviy dostonida Xusravni ijobiy qahramon sifatida gavdalantirish an'anasi davom etgan bo'lsa, Orif Ardabiliyning "Farhodnoma" dostonida bu timsol salbiy xususiyatlar kasb eta boshladi. Shu bilan birga Farhod timsolining mazkur sujetdagi mavqei ham tobora ortib bordi.
«Shirin qovunlar mamlakati yoki sehrgarlar jangi» - Xudoyberdi To'xtaboyevning ertak-romani. Unda Shirin qovunlar mamlakatini har xil illatlardan tozalash maqsadida Sehrgar Iblis bilan jang qilgan Akbarjonning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Akbarjonga bu jangda ustozi professor Dar Daraja va Sehrli Qalpoqcha yordam berishadi. Roman xayolotga boyligi va qiziqarli voqealar bilan to'ldirilgani bilan ahamiyatlidir.
Ushbu bitiruv malakaviy ishi O'zbekiston sharoitida, xususan Farg'ona viloyatida qizilmiya (Glycyrrhiza glabra L.) o'simligini parvarishlash texnologiyasini yaratish va uni ekologik omillarga bog'liq holda o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda qizilmiyaning biologik-kimyoviy xossalari, uning agrotexnikasi, turli iqlim va tuproq sharoitlarida o'sishi va rivojlanishi, tarkibidagi glitsirrizin moddasining ahamiyati va undan foydalanish usullari batafsil o'rganilgan. Shuningdek, o'simlikning genetik populyatsiyalari, undan dorivor va oziq-ovqat sanoatida foydalanish imkoniyatlari ham ko'rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari asosida qizilmiyani parvarishlash bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Ushbu dissertatsiya tadqiqoti glycyrrhiza glabra L. (shirinmiya) o'simligi ildizi asosida biologik faol moddalarni olish, ularning kimyoviy tuzilishi, xossalari va tibbiyotda, xalq tabobatida qo'llanilishini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda glycyrrhizin kislotasi va uning monoammoniy tuzidan tashkil topgan yangi molekulyar komplekslar sintez qilingan hamda ularning fizik-kimyoviy, biologik faolliklari va farmakologik xususiyatlari o'rganilgan. Shuningdek, mazkur komplekslarning mikrobga, zamburug'larga va viruslarga qarshi ta'sirini aniqlash hamda ularni Oziq-ovqat qo'shimchalari (ferrakon baby) va biologik faol moddalar sifatida tasniflash bo'yicha ilmiy-amaliy asoslar ishlab chiqilgan. Xalq tabobatida va zamonaviy tibbiyotda yangi dori vositalari va biologik faol qo'shimchalarni yaratish bo'yicha olib borilgan tadqiqotlar O'zbekiston Respublikasi sog'lig'ini saqlash tizimini rivojlantirishga hissa qo'shadi.
Ushbu tadqiqotda shirinnmiya (Glycyrrhiza glabra) ildizidan va boshqa dorivor o'simliklardan olingan biologik faol moddalar va oziq-ovqat qo'shimchalari asosida anemiyani oldini olish va davolash uchun yangi mahsulot ishlab chiqish, ularning kimyoviy tarkibini aniqlash va klassifikatsiya qilish masalalari ko'rib chiqilgan. Tadqiqot davomida shirinnmiya ildizidan olingan biologik faol moddalar tarkibidagi vitaminlar, makro va mikroelementlar aniqlangan, ularning ta'siri o'rganilgan va oziq-ovqat qo'shimchasi uchun texnik shartlar ishlab chiqilgan. Shuningdek, ushbu mahsulot uchun Xalqaro Tovarlar Nomenklaturasi (TIF TN) bo'yicha yangi kodlar taklif etilgan.
Ushbu kitob Alisher Navoiyning "Farhod va Shirin" dostonining to'liq matnidir. Doston Farhod va Shirinning sevgi hikoyasini, ularning boshidan kechirgan sarguzashtlarini, ishq yo'lidagi sinovlarini va fojiali yakunini tasvirlaydi. Kitobda Alisher Navoiyning o'ziga xos uslubi, boy tili va falsafiy qarashlari namoyon bo'lgan.