Atrof-muhit ob’ektlari tarkibidagi rux va qo’rg’oshin ionlarini immobillangan sulfarsazen azoreagenti bilan aniqlashning sorbsionspektroskopik usullarini ishlab chiqish
Ushbu dissertatsiya atrof-muhit ob'ektlari tarkibidagi rux va qo'rg'oshin ionlarini immobillangan sulfarsazen azoreagenti bilan aniqlashning sorbsion-spektroskopik usullarini ishlab chiqishga bag'ishlangan. Tadqiqotda ushbu metallarni aniqlashning samarali va tezkor usullari taklif etilgan bo'lib, ular tabiat ob'ektlaridagi (suv, tuproq) ifloslanish darajasini aniqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda, atrof-muhitni muhofaza qilish va uni tozalash borasida yangi yondashuvlar ishlab chiqilgan.
Asosiy mavzular
- Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish: Dissertatsiya O'zbekiston Respublikasi Prezidentining atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanishga oid qarorlari va konsepsiyalari asosida bajarilgan. Tadqiqot ekologik muammolarni hal etishga va atrof-muhitni monitoring qilishga qaratilgan.
- Rux va qo'rg'oshin ionlarini aniqlashning sorbsion-spektroskopik usullari: Ishlab chiqilgan dissertatsiyada rux (Zn) va qo'rg'oshin (Pb) ionlarini aniqlash uchun yangi sorbsion-spektroskopik usullar taklif etilgan. Bu usullar immobillangan organik reagent (sulfarsazen) dan foydalangan holda ishlab chiqilgan bo'lib, ular yuqori sezgirlik va selektivlikka ega.
- Immobillangan sulfarsazen azoreagenti: Tadqiqotda sulfarsazen azoreagentini polimer tashuvchilarga (PPA-1, CMA-1) immobillash texnologiyasi o'rganilgan. Ushbu immobillangan reagentlar rux va qo'rg'oshin ionlari bilan kompleks hosil qilib, ularni samarali ajratib olish va aniqlash imkonini beradi.
- Atrof-muhit ob'ektlarini tahlil qilish: Ishlab chiqilgan usullar sanoat chiqindi suvlari, kanal va tuproq namunalari kabi turli atrof-muhit ob'ektlarini tahlil qilishda qo'llanilgan. Jumladan, Olmaliq KMK AJ ning chiqindi suvlari va Janubiy Mirzacho'l hamda Do'stlik kanallari suvlaridagi rux va qo'rg'oshin miqdori aniqlangan.