Ushbu dissertatsiya ishi gorizontal tog'-kon qazishmalarini o'tkazish sikllarini takomillashtirish muammosini hal qilishga bag'ishlangan. Ishda gorizontal kon qazishmalarini o'tkazishda burilish-portlatish usullarini qo'llash, texnik-iqtisodiy ko'rsatkichlarni tahlil qilish, optimal parametrlarni asoslash masalalari ko'rib chiqilgan.
Ushbu dissertatsiya O'zbekistondagi Navoiy kon-metallurgiya kombinati (NKK)ning tog'-kon sanoatida keng tarqalgan konveyer lentasi harakatining transversal (yonlamа) siljishiga ta'sir etuvchi omillarni o'rganishga bag'ishlangan. Asosiy maqsad — lentani markazlashtirish va yonlamа siljish omillarini hisobga olgan holda konveyerlar samaradorligini oshirish. Tadqiqotda zamonaviy ANSYS dasturiy kompleksidan foydalanilgan holda konveyer lentasining harakatini modellashtirish va tahlil qilish usullari ko'rsatilgan. Ishda lentaning harakatlanishi, unga ta'sir etuvchi kuchlar, uning barqarorligi va tegishli muammolarni bartaraf etish yo'llari batafsil ko'rsatib berilgan.
Ushbu dissertatsiya ishi bir hil bo'lmagan muhitlarda dinamik jarayonlarni modellashtirishga bag'ishlangan bo'lib, texnologik qarorlarni qabul qilishni qo'llab-quvvatlashga qaratilgan (yer osti ishqorlash misolida). Dissertatsiya ishining asosiy maqsadi bir hil bo'lmagan muhitda yer osti ishqorlash jarayonini boshqarish uchun kompyuter modelini yaratish, tahlil qilish va qarorlarni qabul qilishni qo'llab-quvvatlashdan iborat.
Ushbu kitobda transport vositalarining samaradorligini oshirish, xususan, sovutgichli vagonlardan optimal foydalanish metodikasi ko'rib chiqiladi. Maqolada transport paketlari va sovutgichli vagonlar parametrlari orasidagi bog'liqliklar matematik modellar yordamida tahlil qilingan. Sovutgichli vagonning ratsional sig'imini aniqlash algoritmi ishlab chiqilgan bo'lib, unda yo'naltirilgan ortish usuli qo'llanilgan. Tadqiqotning amaliy ahamiyati sabzavot va poliz mahsulotlari uchun transport partiyalarining hajmini oshirishdan iborat.
Ushbu maqola dvigatellar uchun motor moylaridan oqilona foydalanish masalasini ko'rib chiqadi va moyni almashtirish davriyligini asoslashga bag'ishlangan. Tadqiqotda motor moylarining sifat ko'rsatkichlarining o'zgarishi, ishqalanish mahsulotlarining tarkibi va moyning ishlash muddati tahlil qilinadi. Maqolada nazariy va amaliy tadqiqotlar natijalari solishtiriladi, moyni almashtirish davriyligini aniqlashning matematik modeli taklif etiladi. Shuningdek, moyni almashtirishning ratsional davriyligini aniqlash uchun tavsiyalar beriladi. Maqolaning asosiy xulosasi shundan iboratki, taklif etilgan matematik model motor moylarini almashtirishning ratsional davriyligini aniqlash uchun adekvatdir va uni keyingi tadqiqotlarda qo'llash mumkin.
Ushbu hujjat Navoiy Davlat Konchilik Instituti va Navoiy Tog'-metallurgiya kombinati tomonidan tayyorlangan ilmiy-tadqiqot ishining (vizilifikatsiya ishi) izohli yozuvidir. Asosiy maqsad - ochiq kon ishlarida yuqori qatlamlarni portlatish usullarini takomillashtirish va resurslarni tejashga qaratilgan tadqiqotlar o'tkazish. Hujjatda usullarning nazariy asoslari, tajribaviy tadqiqotlar natijalari va ularni amaliyotga tatbiq etish bo'yicha takliflar keltirilgan. Xususan, parallel yaqinlashtirilgan burg'i zaryadlari, ularning optimal masofasi va zapadkovoy qism parametrlari tadqiq qilingan.
Ushbu dissertatsiya ishi doirasida mobil mashinalarning modernizatsiya qilingan rul boshqaruv parametrlari asoslab berilgan. Tadqiqotda mobil mashinalar uchun rul boshqaruvining uzatish soni va sozlanadigan parametrlarning mashina boshqaruviga ta'siri, boshqariladigan g'ildiraklarning aylanishida kechikish, boshqaruvga sezgirlik, mashinani belgilangan traektoriya bo'yicha boshqarish va turli manevrlarni bajarishda haydovchidan talab qilinadigan boshqaruv ta'sirlarining xarakteri o'rganilgan. Ushbu omillarning tahlili asosida rul boshqaruvining uzatish soni va sozlanadigan parametrlarning ratsional qiymatlari asoslab berilgan.
Ushbu dissertatsiya O'zbekiston sharoitida, xususan, cho'l hududlarida traktorlarning g'ildirakli yurish qismlarining optimal parametrlarini aniqlashga bag'ishlangan. Tadqiqotda cho'l sharoitida harakatlanish uchun qulay bo'lgan traktor g'ildiraklarining xususiyatlari, ularning tuproq bilan o'zaro ta'sirining nazariy va eksperimental tahlili asosida yangi matematik modellar ishlab chiqilgan. Natijada, cho'l sharoitida samarali harakatlanish uchun g'ildirak protektorlarining optimal burchaklari va konfiguratsiyalari tavsiya etiladi.
Ushbu dissertatsiya ishi gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlarini aniqlashning turli usullarini tahlil qilish, yangi takomillashtirilgan usulni tavsiya etish hamda laboratoriya tajribalari va nazariy hisoblashlar asosida gruntlarning mexanik xarakteristikalarini aniqlashga bag'ishlangan. Dissertatsiyada gruntning dinamik siqilish jarayonida hosil bo'ladigan to'lqinli jarayonlar o'rganilib, olingan natijalar asosida gruntning mexanik xususiyatlarini aniqlashning kvazistatik usuli asoslangan. Shuningdek, lessimon gruntlar uchun turli dinamik yuklanishlardagi elastik, plastik va qovushqoq xususiyatlari aniqlangan.
Ushbu kitob togʻ jinslarini qazishda faol ishchi organlarga ega togʻ-kon mashinalarini qoʻllashni asoslashga bagʻishlangan. Kitobda turli xildagi togʻ jinslarini qazish uchun faol ishchi organlarga ega mashinalarning konstruksiyalari, ularning ishlash prinsiplari va samaradorligi tahlil qilingan. Shuningdek, gidravlik va pnevmatik zarba beruvchi qurilmalarning tuzilishi va ishlatilishi ham ko'rib chiqilgan. Kitob togʻ-kon sanoati mutaxassislari va talabalari uchun moʻljallangan.