Nikolay Leskovning "Muhrlangan farishta" qissasi diniy e'tiqod, san'at, imon va mo''jizalar mavzularini qamrab oladi. Qissada eski imonga sodiq bo'lgan bir guruh dehqonlarning hayoti, ularning aziz farishtasi tasvirlangan ikonaning yo'qolishi va uni qaytarishga urinishlari tasvirlangan. Asar diniy an'analar, san'atning qadri va oddiy xalqning imoni orqali ma'naviy qadriyatlarni saqlab qolishga bag'ishlangan.
Bu matn Leonid Andreyevning "Yahudo Iskariyot" asari haqida ma'lumot beradi. Unda asarning mazmuni, asosiy mavzulari va asarning o'ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, Andreyevning hayoti va ijodi, asarning yaratilish tarixi, asardagi obrazlar tizimi va uning falsafiy-axloqiy mohiyati haqida fikrlar bayon etilgan.
Afsonaviy hikoya kambag'al ayol va uning Hasan-Husan ismli ikki o'g'li haqida. Qishdan zo'rg'a chiqqan oilada yegulik tugab, ona bolalarini ovqatlantirish uchun dala o'tlaridan ovqat pishirishga majbur bo'ladi. U tun bo'yi qozonni kavlaydi va Tangridan yordam so'raydi. Ertalab mo'jiza yuz berib, oddiy o'tlardan tayyorlangan ovqat shirin taomga aylanadi. Bolalar bu taomga "Sumalak" deb nom berishadi va bu taom bahor bayramining ramziga aylanadi.
Hikoya Farg'ona qishlog'ida yuz bergan g'aroyib voqea haqida. Er-xotin to'ydan qaytayotganda farishta bolasini topib oladi. Bu hodisa ularning dunyoqarashini o'zgartirib, mehr-oqibatli bo'lishga undaydi. Biroq, kuchuk farishtani olib qochadi.
Kitobda "Avesto"ning genezisi, evolyusiyasi, zardushtiylikning o'rni, falsafasi, madaniyati va tamaddunlararo aloqalari tadqiq etilgan.
Hikoya qadim zamonlarda yashagan kambag'al ayol va uning Hasan-Husan ismli ikki farzandi haqida. Qish tugab, oziq-ovqat tugab qolganda, ona bolalarini ovqatlantirish uchun daladan o't-o'lanlar terib, qozonga soladi. Bir chimdim un ham qo'shib, qaynatadi. Bolalar ovqat pishayotganini eshitib xursand bo'lishadi. Ona tun bo'yi qozonni kavlab, Tangridan farzandlariga rizq so'raydi. Tongga yaqin mo'jiza yuz berib, oddiy ovqat shirin taomga aylanadi. Bolalar undan tatib ko'rib, hayron qolishadi va uning nomini so'rashadi. Shunday qilib, sumalak paydo bo'lgan ekan.
Maqolada ko'zoynakning paydo bo'lish tarixi, uning evolyutsiyasi va turli davrlarda qanday ahamiyatga ega bo'lganligi haqida so'z boradi. Ko'zoynakning ilk ko'rinishlari, kim tomonidan ixtiro qilinganligi, qanday materiallardan yasalgani va vaqt o'tishi bilan qanday o'zgarib kelganligi batafsil yoritilgan. Shuningdek, maqolada ko'zoynakning jamiyatdagi roli, modaga ta'siri va ko'rish qobiliyatini tiklashdagi ahamiyati ham ko'rsatib o'tilgan. Maqola oxirida ko'zoynaklar haqida qiziqarli faktlar keltirilgan.
Ushbu kitobda milliy harakatli o'yinlarning insonning jismoniy va ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotdagi o'rni, ularning mazmuni, mohiyati, maqsadga oid tasnifi, maktabda, darsda va darsdan tashqari vaqtda qo'llaniladigan xalq harakatli o'yinlari va ularning tasnifi, sport seksiyalariga bolalarni tanlashda xalq harakatli o'yinlarining ahamiyati, xalq harakatli o'yinlarini tashkillashtirish va o'tkazishda qo'yiladigan pedagogik talablar hamda o'yinlarning o'zi haqida ma'lumotlar berilgan.
Ushbu kitob uch xil xalq ertaklaridan iborat bo'lib, ularda odamlar orasidagi yaxshilik, ezgulik, o'zaro yordam, halollik va mehnatsevarlik kabi qadriyatlar targ'ib qilinadi. Birinchi ertakda kambag'al talaba Mi choyxona egasiga mehribonlik va yaxshiligi evaziga uni xursand qiladigan sehrli laylakni chizib beradi. Ikkinchi ertakda qizdan olingan sehrli koromislo yordamida boyning o'zining ochko'zligi va halol bo'lmaganligi sababli yomon oqibatlarga uchragani haqida hikoya qilinadi. Uchinchi ertakda esa tulki o'zining ayyorligi bilan bo'ri va ayiqni aldab, ularga tosh va boshqa narsalar solingan qopni berib, o'zi tovuq solingan qopni olib qochadi.
Qadim zamonlarda zolim podshoh oltmish yoshdan oshganlarni o'ldirish haqida farmon chiqaradi. Berik ismli yigit otasini sandiqqa yashiradi. Podshoh xazinani olish uchun xalqni tog'ga jo'natadi, ammo yo'lda suvsizlikdan ko'pchilik qiriladi. Berik otasining maslahati bilan sigirlarni suv topishga yo'naltiradi va xalqni qutqaradi. Xazinada odamlar sirli ungurga kirib yo'qoladi. Berik otasining maslahati bilan ungurdan omon chiqadi va podshohdan oltmish yoshdan oshganlarni o'ldirish farmonini bekor qilishni so'raydi. Podshoh farmonni bekor qiladi va Berik otasi va boshqa keksalarni o'limdan qutqaradi.