Kitobda aflotoksinlar, ularning xossalari, oziq-ovqat mahsulotlaridagi xavfi va ularni yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (YuSSX) yordamida tahlil qilish usullari haqida ma'lumot berilgan. Aflotoksinlarning biosintezi, toksikligi va ularni aniqlashning laboratoriya usullari batafsil bayon etilgan. Shuningdek, Oxratoksin A ning tahlili ham ko'rsatilgan.
Ushbu kitob turli sohalardagi texnik va iqtisodiy fanlarning muhim masalalariga bag'ishlangan maqolalar to'plamidir. Unda O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tashkil etilgan Toshkent Kimyo-texnologiya institutining ilmiy ishlari jamlangan. To'plamda respublika oliy o'quv yurtlariaro ilmiy ishlar, texnik va ijtimoiy-iqtisodiy fanlarning dolzarb masalalari, shuningdek, respublikalararo ilmiy ishlar to'plami materiallari o'rin olgan. Kitobda turli xil texnik, iqtisodiy va ijtimoiy mavzularga doir tadqiqotlar natijalari va ilmiy maqolalar keltirilgan.
Kitob Aspergillus avlodiga mansub zamburug'lar, ularning mikotoksinlar sintezi va tarqalishiga bag'ishlangan. Asosiy e'tibor zamburug'larning toksik metabolitlari, ularning xavfliligi va tarqalishini o'rganishga qaratilgan.
Ushbu dissertatsiya ishi qishloq xo'jaligi mahsulotlarida uchrovchi mikotoksinlarni aniqlashning zamonaviy usullari, jumladan yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (HPLC) usullaridan foydalanishga bag'ishlangan. Tadqiqotda asosan aflatoksinlar va okhratoksinnini aniqlash usullari, ularning kimyoviy tuzilishi, hosil bo'lish sabablari, organizmdagi ta'siri va ularga qarshi kurashish usullari o'rganilgan. Turli xil oziq-ovqat mahsulotlari, jumladan, donli ekinlar, mevalar va boshqa mahsulotlar tarkibidagi mikotoksinlarni aniqlash uchun turli xromatografik va immunokimyoviy usullar tahlil qilingan va ularning samaradorligi baholangan.
Ushbu kitob don va don mahsulotlarini saqlash texnologiyasiga oid amaliy qo'llanma bo'lib, unda donni saqlashning nazariy asoslari, don massasining xususiyatlari, donni zararkunandalardan himoya qilish usullari va donni faol shamollatish kabi mavzular yoritilgan. Kitob talabalar va mutaxassislar uchun mo'ljallangan bo'lib, donni saqlash va qayta ishlash sohasida bilim olish va amaliy ko'nikmalarni shakllantirishga yordam beradi.
Ushbu dissertatsiya O'zbekiston sharoitida ishlab chiqarilgan biomahsulotlar tarkibidagi toksinlarni aniqlash uchun yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (YSSX) usulidan foydalangan holda samarali metodlarni tanlash va yaratishga bag'ishlangan. Tadqiqotda turli oziq-ovqat mahsulotlaridan, jumladan quruq mevalar va donli ekinlardan mikotoksinlarni (aflatoksinlar, zearalenon, oxratoksin A, dezoksinivalenol) ajratish, tozalash va aniqlashning yangi usullari ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari O'zbekiston Respublikasi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasida B2024.2.PhD/B1149 raqam bilan roʻyxatga olingan. Ishda mikotoksinlarni aniqlashning zamonaviy metodlari, xususan, QuEChERS va dispersiv suyuqlik-suyuqlik mikroekstraksiyasi usullaridan foydalanilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadlaridan biri O'zbekiston iqlim sharoitiga mos keladigan, ham iqtisodiy, ham ekologik xavfsiz biomahsulotlar ishlab chiqarishni ta'minlashdir.
Ushbu kitob Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan nashr etilgan boʻlib, Toshkent Kimyo-texnologiya institutida olib borilgan ilmiy tadqiqotlar natijalarini oʻz ichiga oladi. Kitob "Texnik va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar sohalarining muhim masalalari" deb nomlangan respublika oliy oʻquv yurtlararo ilmiy ishlar toʻplamining birinchi qismi hisoblanadi. Unda texnika va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar sohasidagi dolzarb masalalar yoritilgan. Toʻplam respublikalaro ilmiy ishlar toʻplami sifatida taqdim etilgan va 2017-yilda Toshkentda chop etilgan.
Ushbu maqola O'zbekiston Respublikasi qishloq xo'jaligi sohasini modernizatsiya qilish, ma'muriy-buyruqbozlik tizimidan bozor iqtisodiyotiga o'tish jihatlarini ochib beradi. Asosiy e'tibor qishloqni rivojlantirish, aholining farovonligini oshirish masalalariga qaratilgan. Shuningdek, er resurslaridan oqilona foydalanish, fermer xo'jaliklarining ahamiyati, qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishini tashkil etishning samarali shakllari va usullarini rivojlantirish masalalari ham ko'rib chiqiladi.
Ushbu dissertatsiya avtoreferati atrof-muhitni, xususan, tuproqni фтор ва оғир металллар билан ифлосланишдан ҳимоя қилишга бағишланган. Тадқиқотда бу ифлосланишнинг зарарли таъсирини камайтиришга қаратилган янги агробиотехнологиялар ишлаб чиқилган. Хусусан, минерал ва органик ўғитлар, шунингдек, биопрепаратларнинг комплекс қўлланилиши орқали буғдой ўсимлигининг ҳосилдорлиги ва сифатини ошириш, тупроқнинг агрокимёвий ва биокимёвий хоссаларини яхшилашга эришилган. Натижада, экологик тоза ва сифатли қишлоқ хўжалик маҳсулотлари етиштиришнинг самарали усуллари таклиф этилган.
Ushbu kitob O'zbekistonda HACCP tizimini joriy etish va uni qishloq xo'jaligi mahsulotlari, xususan, don, meva sharbati, moyli urug'lar va yong'oqlar kabi mahsulotlarga qo'llash bo'yicha uslubiy qo'llanma hisoblanadi. Kitobda mikroorganizmlar va kimyoviy toksinlar, xususan, mikotoksinlar bilan bog'liq xavflarni aniqlash, baholash va nazorat qilish bo'yicha HACCP tizimining asosiy tamoyillari va bosqichlari batafsil yoritilgan. Turli qishloq xo'jaligi mahsulotlari misolida HACCP tizimini qo'llashning amaliy jihatlari, xavflarni aniqlash, kritik nazorat nuqtalarini (KKT) belgilash, monitoring va tuzatish choralari bo'yicha tavsiyalar berilgan. Shuningdek, kitobda mikotoksinlar, ularning turlari, sog'liqqa ta'siri, O'zbekistondagi qishloq xo'jaligi mahsulotlarida ularning mavjudligi va ularni nazorat qilish bo'yicha qonunchilik me'yorlari ham ko'rib chiqilgan.