Ushbu kitob soya o'simligini yetishtirish, uning biologik xususiyatlari, agrotexnikasi, hosildorligi, iqtisodiy samaradorligi va qayta ishlash texnologiyalariga bag'ishlangan. Kitobda soyaning botanik tavsifi, navlari, o'stirish usullari, zararkunandalarga qarshi kurash, hosilni yig'ishtirish va qayta ishlash kabi masalalar batafsil yoritilgan.
Ushbu avtoreferat Qashqadaryo viloyati taqir tuproqlari sharoitida asosiy ekin sifatida ekilgan soyaning ko'chat qalinligi va o'g'itlash me'yorlarining ingichka tolali g'o'za hosildorligiga ta'sirini o'rganishga bag'ishlangan tadqiqot natijalarini o'z ichiga oladi. Tadqiqotda optimal ko'chat qalinligi va o'g'itlash me'yorlari aniqlanib, bu omillarning hosildorlikni oshirishdagi ahamiyati ko'rsatilgan. Tadqiqot natijalari qishloq xo'jaligi amaliyotida, ayniqsa, mintaqaviy sharoitlarga moslashgan agrotexnik tadbirlarni ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Qisqacha mazmun mavjud emas.
Ushbu tadqiqotda O'zbekiston sharoitida kuzgi bug'doydan keyin takroriy ekin sifatida ekilgan soya o'simligining hosildorligiga azotni faol o'zlashtiruvchi tuganak bakteriyalar bilan ishlov berish va turli mineral o'g'itlar bilan oziqlantirishning ta'siri o'rganilgan. Tadqiqot natijalari tuproqning agrofizikaviy, agrokimyoviy va mikrobiologik xossalari, shuningdek, soya o'simligining o'sishi, rivojlanishi va hosildorligiga o'g'itlar hamda mikroorganizmlarning ta'sirini tahlil qiladi. Tadqiqotda har bir variant bo'yicha olingan natijalar tahlil qilinib, eng samarali usullarni aniqlashga qaratilgan.
Ushbu avtoreferat Andijon Qishloq xo'jaligi va agrotexnologiyalar instituti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi PhD.05/30.10.2020.Qx.126.01 raqamli Ilmiy kengashda himoya qilinayotgan, Mamayusipova Muqaddamxon Dilmurod qizi tomonidan tayyorlangan "SOYАNING O'SISHI, RIVOJLANISHI VA HOSILDORLIGIGA EKIŞ TIZIMLARI HAMDA MINERAL O'G'ITLAR ME'YORLARINI TA'SIRI" mavzusidagi falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferatining to'liq va batafsil sharhini o'z ichiga oladi. Unda tadqiqotning dolzarbligi, maqsadi, vazifalari, obyekti, predmeti, ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati hamda tadqiqot natijalari va ularning foydalanish bo'yicha tavsiyalar o'rin olgan. Mazkur tadqiqot Farg'ona viloyatining o'tloqi-bo'z tuproqlari sharoitida "Nafis" navli soya ekinining hosildorligini oshirishga qaratilgan.
Ushbu dissertatsiya avtoreferati Mirzohid Sharabutdinovich Jaynakovning ilmiy ishini taqdim etadi. Unda soy (Glycine max L.) urug'ining yog', oqsil miqdori, oqsil tarkibi va peroksidaza fermenti faolligi kabi jihatlari o'rganilgan. Tadqiqotlar turli nav va genetik kolleksiya namunalari ustida olib borilib, ularning agrotexnik va genetik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi yuqori hosilli, sifatli va stressga chidamli navlarni aniqlash hamda seleksiya ishlarida foydalanish uchun ilmiy asos yaratishdan iborat.
Ushbu tadqiqot ishi O'zbekiston sharoitida "Glycine max L." (soya) o'simligining "Ehtiyoj" nomli yangi navini yaratish, uning xo'jalik-biologik belgilarini barqarorlashtirish va amaliyotga joriy etishga bag'ishlangan. Ishda soya seleksiyasi, genetik kolleksiyasi, nav yaratish usullari, navning xo'jalik ahamiyati, uning iqtisodiy samaradorligi, shuningdek, O'zbekiston sharoitida hosildorligini oshirish bo'yicha olib borilgan ilmiy-amaliy tadqiqotlar natijalari batafsil yoritilgan. Yangi yaratilgan "Ehtiyoj" navining seleksiyaviy va patentlash jarayonlari, uning afzalliklari hamda O'zbekiston qishloq xo'jaligida qo'llanilishi bo'yicha keng qamrovli ma'lumotlar keltirilgan. Tadqiqotda ushbu navning yuqori hosildorligi, kasalliklarga chidamliligi, don tarkibining oziqaviy qiymati va boshqa muhim belgilari aniqlangan.
Ushbu kitob soya ekinining yetishtirilishi, agrotexnikasi, hosildorligiga ta'sir etuvchi omillarni o'rganishga bag'ishlangan. Unda soya navlarini takroriy ekishda hosildorlikni oshirish, ekish usullari, me'yorlari, o'g'itlash tizimi kabi masalalar muhokama qilinadi. Shuningdek, kitobda turli xil iqlim sharoitlari va tuproq unumdorligining soya hosiliga ta'siri ham o'rganilgan.
Ushbu avtoreferat, Qashqadaryo viloyatining och tusli bo'z tuproqlari sharoitida mahalliy va xorijiy soya navlarini asosiy ekin sifatida etishtirishda azotli o'g'itlar me'yorini o'rganish orqali, soya donining oqsil va moylilik darajasini oshirish agrotexnologiyasini takomillashtirishga bag'ishlangan. Tadqiqotda turli azotli o'g'it me'yorlarining soya o'sishi, rivojlanishi, dukkaklar shakllanishi, hosildorlik va don sifati ko'rsatkichlariga ta'siri o'rganilgan. Tadqiqot natijalari bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan va ularning amaliy ahamiyati asoslab berilgan. Xususan, mahalliy navlar uchun 120 kg/ga, xorijiy navlar uchun esa 150 kg/ga azotli o'g'it qo'llash tavsiya etiladi.
Kitob X.N.Atabayevaning "Soya" nomli asari bo'lib, unda soyaning morfologiyasi, biologiyasi va yetishtirish texnologiyalari haqida ma'lumot berilgan. Kitob soyaning xalq xo'jaligidagi ahamiyati, ozuqaviy qiymati, sanoatda qo'llanilishi, agrotexnik xususiyatlari, navlari, urug'chiligi, kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurash usullari kabi masalalarni qamrab oladi. Shuningdek, kitobda soyaning in vitro usulida o'stirishga kiritish texnologiyasi ham yoritilgan.