🔍

Markerlarga asoslangan seleksiya usulidan foydalanib g‘o‘zaning Tetranychus urticae ga bardoshli boshlang‘ich manbalarini yaratish

Ushbu dissertatsiya avtoreferati paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy tadqiqot instituti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash va Toshkent davlat agrar universiteti tomonidan tayyorlangan bo'lib, unda UMEDOVA MEHRINISO ERGASH QIZI tomonidan doktorlik dissertatsiyasi himoyasi uchun tayyorlangan materiallar keltirilgan. Asosiy mavzu - markerlarga asoslangan seleksiya usulidan foydalanib gʻoʻzaning Tetranychus urticae ga bardoshli boshlangʻich manbalarini yaratishdan iborat. Tadqiqotda oʻrgimchakkana zarariga chidamli va chidamsiz namunalar orasidagi polimorfizmni aniqlash, DNK markerlari yordamida chidamlilik geniga bogʻlangan markalarni aniqlash va ularni seleksiyada qoʻllash usullari oʻrganilgan. Tadqiqot natijasida yangi, oʻrgimchakkana chidamli gʻoʻza navlari yaratish uchun asosiy manbalar shakllantirilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 100.0%

Garanglar

Ertakda garang bir odam oltita echkisini bozorga olib ketayotganda uxlab qoladi va echkilari yo'qoladi. Ularni topish uchun harakat qilib, garang dehqon bilan uchrashadi. Dehqon echkilarni ko'rganini aytadi, ammo garang echkilarini topgach, dehqonga echkilaridan birini berishga va'da beradi. Shunda ular o'rtasida tushunmovchiliklar kelib chiqadi va janjallashadilar. Keyinroq, dehqonning xotini ham garang bo'lib chiqadi va erining harakatlarini noto'g'ri tushunib, o'ziga xos tarzda munosabat bildiradi. Oxirida, ularning janjalini eshitgan bir qiz ham garangligi sababli vaziyatni noto'g'ri talqin qilib, yig'lay boshlaydi. Qo'shnilar voqeani bilib, kulishadi. Ertak garang odamlarning tushunmovchiliklari va kulguli vaziyatlari haqida hikoya qiladi.

🔑 Kalit soʻz🎯 74.1%

Molekular markerlar yordamida g’oza o’simligining xo’jalik qimmatli belgilarini kartalashtirish.

Ushbu bitiruv malakaviy ishi gʻoʻzada turlararo duragaylash orqali tola sifat belgilarini molekulyar markerlari yordamida tadqiq qilib, tola uzunligiga aloqador boʻlgan QTL lokuslarini aniqlashga qaratilgan. Tadqiqot natijasida quyidagi xulosalarga kelindi: 1. Jaxon paxta sanoatining jadal rivojlanishi va shu sababli yildan yilga paxta tolasiga dunyoda talabning ortib borayotganligi, jumladan respublikamizda yetishtirilayotgan paxta tolasiga xaridorlarning to'g'ridan to'g'ri sotib olish imkoniyatiga ega bo'lishlari va respublikamizda paxtani qayta ishlovchi sanoat korxonalarini rivojlanishi paxtadan olinadigan xosilni yanada yuqori bo'lishini talab etadi. Avvallari paxta tolasini yetishtirish miqdorini oshirish yangi yerlarni o'zlashtirib paxta ekini maydonini kengaytirish xisobiga amalga oshirilgan bo'lsa, xozirda bunday imkoniyatlarimiz chegaralangan, faqatgina xar gektardan olinadigan paxta xosilini ko'paytirish evazigagina talab qilinayotgan paxta tolasiga bo'lgan extiyojni qondirishimiz mumkin. Buning uchun g'o'za selektsiyasi bilan ishlovchi olimlarimizdan yangi g'o'za navlarini yaratishda paxta tolasining sifat ko'rsatkichlarini yo'qotmagan xolda, g'o'za o'simligini xosil berish ichki imkoniyatlarini oshirish talab etiladi. 2. Yuqorida ta'kidlab o'tilganidek, zamonaviy MAS dasturi boʻyicha bu ishni amalga oshirish ham iqtisodiy, ham kam vaqt talab qilishi jihatidan boshqa usullardan samaraliroqdir. 3. Tadqiqot natijasida dastlab ota-ona liniyalar 100 ga yaqin SSR markerlar yordamida PZR usuli bilan skrining qilindi va buning natijasida 72 ta polimorf markerlar aniqlandi. 3. Genetik identifikatsiya aniq identifikatsiya genotipi (har xil turdagi markerlarda allellarning bor yo'qligiga asoslangan holda) genetik farqlar o'rganilishidir. Bu mutlaq o'lchov bo'lib, boshqa tur yoki populyatsiyaga nisbatan oʻzgarmaydi. Genetik xilma-xillik molekulyar markerlarni foydalangan holda o'rganiladi. 4. Markerlarga asoslangan seleksiya usulini qo'llash bilan o'simliklar genomidagi irsiy axborotlarda qanday belgi va xususiyatlar mavjudligini o'rganish, ularni turli lokuslarini aniqlash mumkin. Ushbu seleksiyaning afzalligi o'simlik hujayra yadrosini ajratib olib DNK tahlili asosida irsiy axborotini o'rganish bilan qisqa muddat ichida unda qanday belgi xususiyatlar mavjudligini aniqlash mumkin. 6. Yangi DNK markerlarini o'z ichiga olgan qo'shimcha polimorfizmlarni aniqlash bilan o'rganilayotgan genotiplarning DNK bankini tahlil qilish imkonini beradi. 7. Molekulyar analiz jarayonini ishlab chiqilishi natijasida har qanday o'simlikni genetik tarkibi o'rganilishi va unga turli usullar bilan kerakli irsiy axborotni ko'chirib o'tkazish, nukleotidlar izchilligi aniqlanishi mumkin.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.5%

Marksheyderiya

Ushbu darslik marksheyderlik ishining nazariy va amaliy asoslarini, shu jumladan konlarni yer osti va ochiq usulda qazish jarayonlarida bajariladigan marksheyderlik ishlari, yo'nalish aniqligi, xatoliklarni hisoblash, geodezik tarmoqlarni barpo qilish, loyihadan joyga ko'chirish, shuningdek, yer yuzasining deformatsiyasi va siljishini o'rganish kabi muhim masalalarni o'z ichiga oladi. Darslikda marksheyderlik ishlarining xilma-xil usullari, ularning aniqligi va qo'llanilishi batafsil yoritilgan. Kitob talabalarga nazariy bilimlar berish bilan birga, amaliy ko'nikmalarni shakllantirishga ham qaratilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 72.2%

Marksheyderlik ishi

Ushbu kitob O‘zbekiston Respublikasi Oliy va O‘rta Maxsus Ta’lim Vazirligi, Islom Karimov nomidagi Toshkent Davlat Texnika Universitetining Muhandislik Geologiyasi va Konchilik Ishi fakultetida tayyorlangan "Marksheyderlik ishi" fanidan ma'ruza matnlari to'plami hisoblanadi. Kitobda yer yuzasining va tog' jinslarining siljishi, deformatsiyasi, uni o'rganish usullari, ushbu jarayonlarga ta'sir etuvchi omillar, shuningdek, ushbu jarayonlarni hisoblash metodlari va ularni kamaytirish choralari batafsil yoritilgan. Marksheyderlik kuzatish stansiyalarini tashkil qilish va ularda o'lchash ishlari bajarish tartiblari ham keltirilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 71.2%

Molekulyar biotexnologiya

Ushbu darslik molekulyar biotexnologiya fani asoslarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda gen muhandisligi, hujayra muhandisligi, DНК texnologiyalari, plazmidlar, gen klonlash, genetik kod, replikatsiya, transkripsiyа, translyatsiya, PCR, gel elektroforezi, DNK gibridizatsiyasi, gen muhandisligi (o‘simliklar, hayvonlar, mikroorganizmlar), genetik kutubxonalar yaratish, molekulyar markerlar, genetik xaritagrafiya, genetik seleksiya, biotexnologik mahsulotlar, GMOlar va ularning bioxavfsizligi kabi muhim mavzular chuqur yoritilgan. Darslik talabalar va mutaxassislar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, zamonaviy biotexnologiya yutuqlarini va uning istiqbollarini tushunishga yordam beradi.

🔑 Kalit soʻz🎯 71.1%

Ғўза ўсимлигининг хўжалик қимматли белгиларини молекуляр маркерлар ёрдамида QTL карталаштириш

Ushbu kitob "G'o'za o'simligining xo'jalik qimmatli belgilarini molekulyar markerlar yordamida QTL kartalashtirish" mavzusidagi ilmiy tadqiqot ishidir. Unda g'o'za genetikasi, selektsiyasi va molekulyar biologiya sohasidagi zamonaviy yutuqlar, shuningdek, g'o'zaning tola sifati belgilarini yaxshilashga qaratilgan molekulyar markerlardan foydalanish imkoniyatlari ko'rib chiqilgan.

🔑 Kalit soʻz🎯 70.9%